Wie durft de rode lijn van AVROTROS te overschrijden?

In dit artikel:

De Nederlandse deelname aan het Eurovisie Songfestival voor 2027 staat opnieuw ter discussie nadat AVROTROS besloot zich terug te trekken. Volgens de auteur was dat een terechte keuze, omdat de European Broadcasting Union (EBU) Israël ondanks de oorlog in Gaza en de internationale kritiek niet van deelname uitsluit. De NPO en de omroepen moeten nu bepalen of NOS en NTR het festival zonder Nederlandse inzending uitzenden, of dat een andere omroep de deelname overneemt en een artiest afvaardigt.

Een omroep die dat doet, kan volgens de auteur worden gezien als minder principieel dan AVROTROS. Opiniepeilingen zouden erop wijzen dat een meerderheid van de Nederlandse songfestivalliefhebbers de terugtrekking steunt. WNL wordt genoemd als mogelijke kandidaat, mede omdat vooral rechtse kiezers deelname blijven steunen; ook omroep MAX heeft eerder belangstelling getoond. Omdat de deelname veel geld kost, zou financiële steun van de NOS waarschijnlijk nodig zijn. Voor artiesten kan deelname eveneens lastig worden, omdat zij zich dan publiekelijk moeten verantwoorden voor de keuze om ondanks de Israëlische deelname toch op te treden.

De auteur bekritiseert de EBU omdat die Rusland in 2022 na de invasie van Oekraïne uitsloot, maar Israël wel toelaat. De EBU stelt dat het festival een evenement van omroepen is en niet van regeringen. Daarbij zou de Israëlische publieke omroep KAN onafhankelijk zijn, terwijl de Russische omroepen volgens de EBU onder directe staatscontrole staan. De auteur bestrijdt dat onderscheid en verwijst naar analyses van +972 Magazine en Haaretz, die KAN als overwegend regeringsgezind en nationalistisch zouden typeren. Ook zou KAN onder politieke druk staan: de Israëlische regering heeft eerder gedreigd de uitzendlicentie in te trekken.

Verder betoogt de auteur dat Israëls deelname nooit werkelijk apolitiek is geweest. President Isaac Herzog en de regering-Netanyahu zouden zich actief hebben ingezet om uitsluiting te voorkomen, onder meer via diplomatieke lobby. Voor het festival van 2024 zou Israël bovendien meer dan 800.000 dollar hebben uitgegeven aan online campagnes die kijkers aanspoorden maximaal op de Israëlische inzending te stemmen. Naar aanleiding daarvan worden voor 2027 wijzigingen in het stemsysteem besproken, zoals een verplichte top drie en beperkingen voor landen die in een actief militair conflict zijn verwikkeld.

Volgens de auteur is de situatie in 2027 echter niet wezenlijk veranderd: de Israëlische militaire operaties en het humanitaire leed in Gaza zouden voortduren, terwijl ook het geweld in Zuid-Libanon en op de Westelijke Jordaanoever toeneemt. Daarom zou deelname door NOS, NTR, MAX, WNL of een Nederlandse artiest volgens de auteur indirect Israëls optreden en beleid legitimeren. Buitenlandse kijkers maken bovendien geen duidelijk onderscheid tussen Nederlandse omroepen: Nederland wordt als geheel verantwoordelijk gehouden. De auteur vindt daarom dat AVROTROS het juiste besluit heeft genomen en dat andere omroepen en artiesten zich zeer goed moeten bedenken voordat zij de deelname alsnog voortzetten.