Commissie: Maak klimaat noodsituatie voor de volksgezondheid

maandag, 18 mei 2026 (07:58) - Fok!

In dit artikel:

Een speciale commissie van de WHO-regio Europa, met onder anderen oud-minister Ernst Kuipers, roept WHO Europa op om klimaatverandering formeel aan te merken als een internationale volksgezondheidsnoodsituatie. Het advies werd vandaag in Genève gepresenteerd; de commissie karakteriseert de opwarming als een grote bedreiging voor gezondheid, veiligheid en sociale stabiliteit en vraagt om dringend optreden.

De aanbevelingen richten zich op Europese overheden: meer geld en betere waarschuwingssystemen voor extreem weer, gerichte voorlichting over gezondheidsrisico’s en expliciete opname van klimaat als veiligheidsrisico in beleid, met intensievere samenwerking tussen ministeries. Sneller handelen levert volgens de deskundigen ook nu al voordelen op, zoals schonere lucht, gezonder voedsel en lagere zorgkosten.

Voor de zorgsector pleit de commissie voor een stevige verankering van klimaat en duurzaamheid in opleidingen en praktijk. Ziekenhuizen moeten zich voorbereiden op hittegolven en overstromingen én hun CO2-uitstoot terugdringen; in Nederland is de zorg goed voor circa 7% van de nationale uitstoot, dus daar valt winst te behalen. Kuipers wijst op onderzoek dat klimaatverandering verband houdt met meer vroeggeboortes, hartaanvallen en luchtwegproblemen door fijnstof uit bosbranden, plus gevolgen voor migratie, infectieziekten en antimicrobiële resistentie. Ook voedselzekerheid en door muggen overgedragen ziekten vormen risico’s voor Europa.

Tegelijk zijn klimaatmodellen aangepast: onder leiding van Detlef van Vuuren zijn extreem pessimistische en optimistische scenario’s weggelaten omdat ze niet meer realistisch zouden zijn. De zeven overgebleven paden laten voor 2100 een opwarming zien tussen ongeveer 1,5 en bijna 3,5 °C versus 1850–1900 — een raamwerk dat beleids- en gezondheidsonderzoek realistischer moet ondersteunen, aldus de onderzoekers. De commissie waarschuwt dat uitstel van actie de gezondheidsgevolgen alleen maar vergroot.