Wetenschapsfinanciering in Nederland moet anders worden ingericht

In dit artikel:

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) ligt opnieuw onder vuur vanwege de trage en bureaucratische manier waarop zij onderzoeksgeld verdeelt. In het stuk wordt betoogd dat de organisatie, ondanks een recente positieve evaluatie, al jaren worstelt met omslachtige procedures, lange doorlooptijden en weinig voorspelbare uitkomsten voor onderzoekers. Aanvragen zouden vaak meer dan een jaar duren, terwijl afgewezen voorstellen meestal helemaal opnieuw moeten worden ingediend.

Volgens de auteur zorgt NWO met steeds meer regels en documentatie vooral voor extra administratieve lasten. Universiteiten hebben inmiddels vele subsidieadviseurs in dienst om wetenschappers door het proces te helpen, wat volgens de critici laat zien hoe complex het systeem is geworden. Ook zouden beoordelingscommissies niet zo objectief zijn als NWO beweert: verschillende beoordelaars kunnen tot uiteenlopende conclusies komen over dezelfde aanvraag, waardoor subsidies voor veel onderzoekers aanvoelen als een loterij.

Door de toegenomen aanvraagdruk en bezuinigingen op wetenschap loopt het systeem verder vast. NWO schuift daarom steeds vaker een voorselectie naar universiteiten door. De auteur ziet daarin juist een kans om het hele financieringsmodel te vereenvoudigen: als instellingen zelf al kiezen welke voorstellen doorgaan, zouden ze ook meer van het onderzoeksgeld intern kunnen verdelen. Dat zou bureaucratie verminderen, kosten besparen en onderzoekers sneller duidelijkheid geven.