Wetenschappers vermoeden dat deze verschroeide exoplaneet lucht bevat

In dit artikel:

NASA’s James Webb-ruimtetelescoop leverde nieuw bewijs dat de kleine, rotsachtige exoplaneet TOI-561 b wél een atmosfeer kan hebben, ondanks de extreem hete omstandigheden vlakbij zijn ster. TOI-561 b is minder dan anderhalf keer zo groot als de aarde, draait in minder dan 11 uur rond een G-type ster op circa 280 lichtjaar afstand en staat op minder dan 1,6 miljoen kilometer van die ster. Daardoor is de planeet vermoedelijk getijdevergrendeld: één zijde kijkt permanent naar het daglicht en heeft mogelijk een oceaan van gesmolten gesteente.

Onderzoekers, onder leiding van Johanna Teske (Carnegie Science), stuitten op een verrassing: de planeet heeft een abnormaal lage dichtheid voor een aardachtige wereld. Eerst werd gedacht dat een ongewone samenstelling – ontstaan in het vroege heelal rond een ijzerarme, oude ster – de data kon verklaren, maar dat bleek onvoldoende.

Met Webb maten de wetenschappers infrarode warmte-uitstraling terwijl TOI-561 b achter zijn ster verdween, een techniek die de oppervlaktetemperatuur blootlegt. In plaats van de verwachte circa 4900°F voor een kale rots vonden ze ongeveer 3200°F — veel koeler dan een atmosfeerloze dagzijde zou zijn. Dat wijst volgens het team op een relatief dikke, vluchtige atmosfeer die warmte via windsysteem naar de nachtzijde transporteert of gassen en heldere wolken bevat die warmte vasthouden of reflecteren.

De resultaten, gepubliceerd in The Astrophysical Journal Letters, roepen fundamentele vragen op: hoe behoudt zo’n kleine planeet onder intense straling toch een atmosfeer? Een mogelijke verklaring is voortdurende uitwisseling van gassen tussen een lavaoceaan en de lucht erboven. De onderzoekers willen vervolgmetingen doen om temperatuurvariaties op het oppervlak in kaart te brengen en de samenstelling van de atmosfeer vast te stellen — inzichten die ook gevolgen hebben voor het zoeken naar bewoonbare werelden elders in de Melkweg.