Wetenschappers slaan alarm omdat VS cruciale metingen Golfstroom staakt
In dit artikel:
Amerikaanse beslissing om meetnet in zee af te breken zorgt voor zorg bij Nederlandse klimaatonderzoekers. De National Science Foundation (NSF) heeft aangekondigd in juni te beginnen met het ontmantelen van een reeks diepzeestations die ruim tien jaar lang gegevens verzamelden in de Atlantische en Stille Oceaan — onder meer langs de westkust van de VS en bij Groenland. Die boeien en sensoren registreren temperatuur, broeikasgassen en zeestromingen en vormen een sleutelbron voor klimaatonderzoek wereldwijd.
Nederlandse wetenschappers en instituten zoals KNMI en NIOZ gebruiken deze tijdreeksen om oceaanopwarming, CO2-opname en zeespiegelstijging te kwantificeren en om klimaatscenario’s en kustveranderingen te modelleren. Cruciaal is ook het monitoren van de Atlantische Meridionale Overturning Circulation (AMOC), vaak aangeduid als de Golfstroom: een transportband van warm water die het Europese klimaat milder houdt. Een mogelijke vertraging of instorting van de AMOC deze eeuw geldt als een belangrijk kantelpunt met ernstige gevolgen voor Nederland (kouder, droger) en voor de Amerikaanse oostkust (hogere lokale zeespiegel).
Onderzoekers waarschuwen dat het wegvallen van de Amerikaanse meetreeks gaten in de data zal slaan, waardoor het lastiger wordt veranderingen te detecteren en betrouwbare toekomstprojecties te maken. Nederlandse alternatieven bestaan, maar zijn niet ruim voldoende en de landelijke financiering voor AMOC-monitoring na 2028 is onzeker; een deel van de middelen kwam voorheen uit de VS.
Het besluit past in een bredere trend van Amerikaanse bezuinigingen op wetenschap, wat wetenschappers als symbolisch en kortzichtig bestempelen — en zelfs tegen de eigen belangen lijkt, gezien de risico’s voor de VS zelf. Als tegenreactie heeft de Europese Commissie het OceanEye-initiatief gelanceerd en bijna €100 miljoen uitgetrokken voor extra observaties van oceaanstromingen en zeespiegelstijging. onderzoekers verwelkomen dit maar waarschuwen dat bureaucratie en traagheid het risico met zich meebrengen dat onherstelbare datagaten ontstaan. Ze roepen de EU op snel en structureel te investeren, omdat Nederland dit niet zelfstandig kan dragen.