Wetenschappers ontdekken verborgen 'kilometerteller' in ons brein

dinsdag, 17 maart 2026 (10:58) - Fok!

In dit artikel:

Onderzoekers van de University of St Andrews (onder leiding van James Ainge) hebben bij ratten en mensen aanwijzingen gevonden voor een interne afstands­teller in de hersenen: gridcellen vuren in een regelmatig patroon dat samenhangt met afgelegde afstand. In rechthoekige proeven renden ratten in een kooi en kregen een beloning als ze een vooraf bepaalde afstand liepen en terugkeerden; neurale metingen in het gebied dat ruimtelijk geheugen ondersteunt toonden periodieke activatie, ongeveer elke 30 centimeter. Hoe consistenter dat vuurschema, des te nauwkeuriger de ratten de afstand konden inschatten. Toen de onderzoekers de vorm van de arena wijzigden, raakte het ritme verstoord en onderschatten de dieren systematisch de afgelegde afstand, waardoor ze te vroeg terugkeerden en de beloning misliepen.

Om het verschijnsel bij mensen te testen bouwde het team een vergrote versie van de arena (12 x 6 m) in een studentenvereniging. Vrijwilligers kregen dezelfde opdracht en presteerden goed in de onveranderde rechthoek, maar maakten fouten zodra de ruimte werd aangepast. De studie (gepubliceerd in Current Biology) illustreert hoe onze interne “kaart” afhankelijk is van stabiele neurale signalen en omgevingsankers. De bevindingen zijn relevant voor navigatie bij slecht zicht en kunnen hulpmiddelen of tests opleveren om vroege stoornissen in afstandsschatting — bijvoorbeeld bij beginnende Alzheimer — op te sporen.