Wetenschappers adviseren opnieuw stop palingvisserij: herstel blijft uit

In dit artikel:

De Europese paling blijft er zeer slecht voorstaan. De International Council for the Exploration of the Sea (ICES) adviseert ook voor 2027 om alle palingvisserij te stoppen, omdat onder de huidige omstandigheden geen enkele vangst duurzaam is. Toch wordt er in Europa nog steeds op paling gevist en blijven ook gemalen, waterkrachtcentrales, vervuiling en barrières in trekroutes de soort bedreigen.

De paling staat sinds 2008 als ernstig bedreigd op de Rode Lijst van de IUCN. De soort plant zich voort in de Sargassozee; jonge palingen trekken als glasaal naar Europese wateren en volwassen palingen keren later terug naar zee. De instroom van glasaal was in 2026 opnieuw historisch laag: in het Noordzeegebied bedroeg die slechts 1,2 procent van het gemiddelde uit 1960-1979, tegenover 6,4 procent in de overige Europese gebieden.

Ondanks de Europese aalverordening uit 2007 is aantoonbaar herstel uitgebleven. In 2025 werd in de Europese Unie meer dan 1.500 ton paling commercieel gevangen. Nederland was een van de landen met de grootste vangsten, met ongeveer 428 ton. ICES wil ook een einde aan de vangst van glasaal voor kweek en uitzetprojecten.

De effectiviteit van Nederlandse herstelmaatregelen staat ter discussie. Jaarlijks wordt ongeveer 1.000 kilo glasaal, vooral uit Frankrijk, uitgezet, maar wetenschappelijk bewijs voor een positief effect ontbreekt. Ook projecten waarbij volwassen paling langs gemalen en waterkrachtcentrales wordt geholpen, moeten volgens RAVON onafhankelijk worden geëvalueerd. Het aantal verplaatste palingen zegt niet hoeveel gezonde schieralen uiteindelijk de zee bereiken; vervuiling kan bovendien hun voortplanting schaden.

Volgens RAVON ligt de structurele oplossing in gezonde leefgebieden, vrije migratieroutes en het sterk terugdringen van menselijke sterfte. Het concept van ‘palingparadijzen’ moet paling veilige opgroei- en trekmogelijkheden bieden, maar de uitvoering is lastig door vervuiling, visserijdruk en infrastructuur. ICES waarschuwt hier al sinds 2003 voor en pleit sinds 2021 voor het terugbrengen van menselijke palingsterfte tot nul.