Werkt vaccinatie beter als je positief denkt?
In dit artikel:
In een nieuwe rubriek die “feit en fabel” wil scheiden, bekritiseert de columnist een recent bericht van RTL Nieuws dat stelt dat vaccinatie beter werkt als je positief denkt. Het RTL-artikel baseert zich op een Israëlisch onderzoek waarin deelnemers na een hepatitis B‑prik meer antistoffen maakten als ze positief van aard waren. De schrijver waarschuwt dat zo’n kop misleidend kan overkomen: lezers zouden kunnen aannemen dat positieve gedachten een injectie overbodig maken, terwijl het Israëlische onderzoek zelf rapporteert dat het effect kortstondig is en bovendien op een andere vaccinsoort werd onderzocht dan het veelbesproken coronavaccin.
De kritiek plaatst dit bericht in een breder patroon van mediagedrag sinds de coronacrisis. Volgens de columnist zijn mainstreammedia rigide en simplistisch geworden in hun boodschappen over vaccins: eerst werden vaccins bijna verheven tot alleskunners — ook in de claim dat ze de virusoverdracht stopten — en later werden die transmissieclaims afgezwakt of teruggedraaid. Tegelijkertijd ziet hij een tendens om nieuwe of alledaagse gezondheidsrisico’s overdreven te belichten, waardoor de medische geschiedenis en gevestigde kennis worden herschreven. Als voorbeelden geeft hij sensationele artikels die van zomertijd, feestdagen, vliegtuiglawaai, vakantie en zelfs seks plotsklaps grote risico’s voor het hart maakten.
De columnist verzet zich tegen deze manier van rapporteren en tegen het idee dat emotionele technieken (zoals mindfulness) structurele medische interventies kunnen vervangen of fundamenteel verbeteren. Hij pleit ervoor om onzin duidelijk te blijven benoemen en voorzichtig te zijn met het trekken van verstrekkende conclusies uit een enkel, beperkt onderzoek. Als nuttige context voegt zich eraan toe dat psychoneuro-immunologie wel degelijk aanwijzingen kent dat mentale staat de immuunrespons kan beïnvloeden, maar dat effecten doorgaans klein en tijdelijk zijn en niet zonder meer toepasbaar op andere vaccins of populaties.
Kortom: waakzaamheid ten aanzien van koppen en overhaaste vertalingen van wetenschappelijke bevindingen naar algemene gezondheidsadviezen is volgens de schrijver geboden.