Werkgevers hebben invloed op uitval door stress, ook als privézaken meespelen

In dit artikel:

Stress is verantwoordelijk voor een groeiend deel van het ziekteverzuim in Nederland: arbodienst HumanCapitalCare stelt dat inmiddels één op de vier verzuimdagen voortkomt uit stressklachten. Dat raakt werknemers die langdurig thuis zitten, maar ook werkgevers (verlies van productiviteit) en het UWV, waar de wachttijden toenemen.

Arbodiensten en verzuimspecialisten wijzen erop dat veel van deze uitval te voorkomen is door eerder te signaleren en kleinere aanpassingen op de werkvloer. Leidinggevenden zien vaak als eersten veranderingen in gedrag en prestaties — zoals piekeren, lusteloosheid, verhoogde prikkelbaarheid, te laat halen van deadlines en vaker ziek melden — maar volgens onderzoek van verzuimbedrijf Acture merkt slechts één op de tien managers deze signalen op tijd, terwijl vier op de vijf medewerkers al klachten hebben in de maanden voorafgaand aan hun ziekmelding.

Praktische maatregelen die werkgevers kunnen nemen zijn laagdrempelig: tijdig een gesprek over belastbaarheid, tijdelijke herverdeling van taken, meer autonomie of flexibele starttijden zodat werk en privé beter te combineren zijn. Ook voorbeeldgedrag van leidinggevenden — zelf grenzen aangeven en hersteltijd nemen — verlaagt de drempel voor medewerkers om hetzelfde te doen. Werkgeversvereniging AWVN erkent de beperkte middelen van bedrijven en wijst erop dat oorzaken vaak ook buiten het werk liggen, maar startte door de hoge verzuimcijfers wel een eigen onderzoek.

Deskundigen pleiten daarnaast voor organisatiesgerichte oplossingen in plaats van alleen individuele interventies. Hoogleraar psychiatrie Floortje Scheepers, lid van de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving, suggereert prikkelarme kantooromgevingen, het sluiten van digitale poorten in het weekend en meer gezamenlijke buitenactiviteiten als manier om prestatiedruk structureel tegen te gaan. Volgens haar lossen cursussen als mindfulness het onderliggende probleem van maatschappelijke mentale druk niet op.

De cijfers bij het UWV illustreren de ernst: de instroom voor een WIA-uitkering door psychische aandoeningen was in 2025 ruim 29 procent hoger dan in 2022. Het UWV onderzoekt welke factoren langdurige uitval voorspellen, om sneller mensen te identificeren die extra ondersteuning nodig hebben en zo arbeidsongeschiktheid zoveel mogelijk te voorkomen.