Omgekeerde bewijslast voor werkgevers bij inhuur van goedkope zzp'ers

In dit artikel:

Minister Thierry Aartsen (Werk en Participatie, VVD) heeft de Tweede Kamer geïnformeerd dat het kabinet het zogenoemde rechtsvermoeden van werknemerschap wil handhaven in nieuwe wetgeving voor zzp'ers. Concreet betekent dit dat wanneer een opdrachtgever niet kan aantonen dat een zzp’er daadwerkelijk zelfstandig is, die zzp’er als schijnzelfstandige wordt gezien en daardoor aanspraak krijgt op werknemersbescherming (zoals ontslagbescherming en loondoorbetaling bij ziekte).

Nu ligt de bewijslast nog bij de zzp’er zelf; het kabinet wil dit omkeren voor zzp’ers die ontevreden zijn over hun rechtspositie en onder een vastgesteld drempelbedrag per uur verdienen. Bij een uurtarief onder die grens geldt in principe het vermoeden van werknemerschap, tenzij de opdrachtgever kan bewijzen dat er sprake is van zelfstandigheid. De Tweede Kamer moet nog over het voorstel beslissen.

Het rechtsvermoeden was onderdeel van de eerdere wet Vbar (Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden), die de wet DBA zou vervangen. Het kabinet knipt nu het rechtsvermoeden los en schrapt het verduidelijkingsgedeelte van Vbar — het deel dat zou aangeven wanneer een opdrachtgever een zzp’er mag inhuren. Volgens Aartsen ontbrak daar draagvlak en zorgde het juist voor onrust; het weghalen van dat deel moet ruimte geven voor een afzonderlijke Zelfstandigenwet.

De voorgestelde regels richten zich op zzp’ers met zakelijke opdrachtgevers; zelfstandigen die producten verkopen (bijvoorbeeld bakkers) of diensten leveren aan particulieren (zoals kappers of leraren) vallen er niet onder, omdat daar geen klassieke werkgever-opdrachtgeverrelatie bestaat. Branchevereniging ZZP Nederland en vakbond FNV juichen het rechtsvermoeden toe als extra bescherming voor kwetsbare werkenden, al is FNV kritisch over de meerwaarde en de terughoudendheid van de Zelfstandigenwet. Werkgeversorganisaties (VNO-NCW, MKB Nederland, AWVN) steunen het schrappen van het verduidelijkingsgedeelte en staan over het algemeen achter het rechtsvermoeden, maar waarschuwen dat rechtszekerheid niet automatisch volgt — ook hogere uurtarieven kunnen nog tot rechterlijke beoordelingen leiden.