Wereldwijd assessment laat zien: betere samenwerking tussen bedrijven en natuur is noodzakelijk én mogelijk
In dit artikel:
Op 9 februari 2026 namen meer dan 150 landen het IPBES Business & Biodiversity Assessment aan: een wetenschappelijk onderbouwd kader waarmee bedrijven hun invloed op en afhankelijkheid van natuur kunnen meten. Het rapport brengt voor het eerst systematisch uiteen welke methoden er zijn om zowel directe effecten (bijvoorbeeld lokale vervuiling of watergebruik) als indirecte effecten via waardeketens in kaart te brengen. Voorbeelden tonen dat dit niet alleen landbouw raakt — bestuiving — maar ook chipfabrieken die koelwater nodig hebben en de toerismesector die afhankelijk is van aantrekkelijke landschappen.
De belangrijkste uitkomst is onomwonden: samenwerken met de natuur is geen keuzemogelijkheid maar een bedrijfs- en beleidsnoodzaak. Het assessment bevat niet alleen een probleemanalyse maar ook concrete handelingsopties voor bedrijven, overheden, financiële instellingen en maatschappelijke organisaties. Met een speciaal "summary for policy makers" is ook politieke consensus beoogd; uitvoering en vervolgstappen liggen nu bij de IPBES-lidstaten. Mogelijke maatregelen variëren van verplichte openbaarmaking van biodiversiteitsrisico’s tot natuurinclusieve bouwregels.
Nederlandse onderzoekers leverden een forse bijdrage aan het rapport. Marije Schaafsma (VU) benadrukt dat biodiversiteitsverlies, samen met klimaatverandering, tot de grootste langetermijnrisico’s voor het bedrijfsleven behoort en dat bedrijven deze risico’s onmiddellijk moeten aanpakken, gesteund door duidelijke kaders van overheden en financiële actoren. Wieteke Willemen (Universiteit Twente) wijst erop dat vrijwel elk bedrijf nu verbanden met natuur heeft en dat het rapport helpt die relaties zichtbaar en handelbaar te maken.
Beleidsmakers en financiers worden expliciet opgeroepen in actie te komen: het PBL vindt steviger beleid nodig om bedrijven te laten onderzoeken hoe biodiversiteitsverlies hen raakt; RVO en onderzoekers zien een cruciale rol voor intensieve publieke-private samenwerking en voor centrale banken en financiële beleidsmakers om kapitaalstromen te sturen naar minder schadelijke productiewijzen. IPBES, het mondiale kennisplatform voor biodiversiteit (vergelijkbaar met het IPCC voor klimaat), levert hiermee een praktisch instrumentarium om de transitie naar een natuurinclusieve economie te versnellen.