Wereldleiders reageren verdeeld op uitnodiging voor vredesraad van Trump
In dit artikel:
President Trump heeft een internationale 'board of peace' opgestart waarvan hij zelf voorzitter wordt. Vrijdag maakte hij het initiatief bekend als onderdeel van de tweede fase van zijn twintigpuntenplan voor Gaza; de raad moet zich eerst op het verwoeste Palestijnse gebied richten en later op andere conflictsituaties. Vandaag meldden Rusland en Belarus dat zij een uitnodiging hebben gekregen — tot verbazing van velen, omdat beide landen door westerse landen vaak worden gemeden vanwege de oorlog in Oekraïne. Volgens het Kremlin wordt de uitnodiging nog bestudeerd; Belarus’ leider Loekasjenko reageerde positief.
Ongeveer zestig staatshoofden en regeringsleiders zouden zijn uitgenodigd, waaronder Australië, Canada, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Hongarije, Jordanië, Argentinië, Turkije, Paraguay, Cyprus, Albanië, Kazachstan, Oezbekistan en Vietnam. Hongarije en Vietnam zeggen de uitnodiging te hebben aanvaard; woordvoerders van Kazachstan en Oezbekistan bevestigden ook deelname. Frankrijk zegt de uitnodiging te weigeren omdat het initiatief volgens bronnen vragen oproept over de rol van de Verenigde Naties. Britse deelname is nog onzeker; premier Starmer wil bespreken onder welke voorwaarden het zou meedoen.
De raad krijgt twee ondersteunende organen. In de ‘founding executive board’ staan prominenten als Tony Blair, Jared Kushner, minister Marco Rubio en gezant Steve Witkoff. In de ‘Gaza executive board’ zitten voornamelijk Europese en Midden-Oosterse functionarissen; oud-VN-gezant Sigrid Kaag is daar opgenomen en zou toezicht houden op een overgangsbestuur in Gaza. Opvallend: Israëlische functionarissen zijn niet uitgenodigd, wat leidde tot onvrede bij premier Netanyahu; wel zijn Qatar en Turkije vertegenwoordigd in de ondersteunde raad.
Leden kunnen drie jaar aanschuiven en Trump bepaalt verlenging; wie permanent wil toetreden, moet volgens berichtgeving een miljard dollar betalen. De New York Times vond een concept-handvest van de nieuwe raad waarin opvallend genoeg geen expliciete verwijzing naar Gaza staat, wat het beeld versterkt dat Trumps plannen verder reiken dan louter wederopbouw. Critici en anonieme westerse diplomaten waarschuwen dat de constructie de VN kan ondergraven; VN-secretaris-generaal Guterres benadrukt dat lidstaten vrij zijn zich te groeperen en dat de VN haar mandaat blijft uitvoeren.