Wembanyama versus Trump. In de NBA-finales botsen twee soorten mannelijkheid
In dit artikel:
Victor Wembanyama (22) is dit seizoen uitgegroeid tot de nieuwe gezichtsnaam van de NBA — een uitzonderlijke atleet van 2,24 m die tegelijk ongewoon open is over emoties en overtuigingen. In december verloor hij zijn grootmoeder en hield hij publiekelijk zijn tranen niet tegen na een verloren wedstrijd in Madison Square Garden; sindsdien kreeg hij op sociale media kritiek omdat hij zich kwetsbaar toont. Hij reageert daartegen scherp: hij weigert de last te dragen van het verbergen van gevoelens en ziet eerlijkheid als onderdeel van zijn kracht.
Sportief blies Wembanyama dit seizoen velen omver: uitgeroepen tot beste verdediger van de competitie, leidde hij de verrassende San Antonio Spurs langs titelverdediger Oklahoma City naar de NBA-finales. In Game 3 van de finales droeg hij zijn team bijna alleen met 32 punten; in Game 4 gebeurde echter de grootste tegenslag — de Spurs gaven een voorsprong van 29 punten weg en verloren op de laatste seconde. Wembanyama bleef nuchter over fouten en verlies, noemde ze pijnlijk maar direct bruikbaar als brandstof voor verbetering.
Zijn profiel gaat buiten het veld verder dan basketsucces. Hij weigerde lucratieve frisdrankdeals, omdat hij geen reclame wil maken voor producten die volgens hem kinderen kunnen schaden. Toen een trombose in zijn rechterschouder begin vorig jaar bijna zijn carrière beëindigde, sprak hij er open over, schoor zijn hoofd kaal en trok zich terug om onder meer bij Shaolin-monniken te werken aan rust en herstel. Hij zocht ook mentale begeleiding bij oud-topper Kevin Garnett en speelt onder coach Gregg Popovich, een ex-militair met een reputatie als strenge leermeester die zijn spelers ook over maatschappelijke onderwerpen laat nadenken.
Wembanyama profileert zich bovendien als niet-wegkijker in politieke kwesties. Nadat meerdere dodelijke incidenten met grens- en politiediensten in de VS tot verontwaardiging leidden, zei hij publiekelijk dat hij het “waanzinnig” vindt dat sommigen de moord op burgers normaliseren. Hij stelde: “PR heeft het geprobeerd, maar ik ga hier niet politiek correct zitten doen.” Dat zijn uitgesproken houding mede wordt beïnvloed door zijn status als buitenlander op een visum erkent hij openlijk.
Zijn non-verbale gebaar tijdens het volkslied (armen gekruist) en zijn openlijke emoties roepen in de Verenigde Staten vergelijkingen op met eerder sportief protest — van Colin Kaepernick tot Tommie Smith en John Carlos — en leiden tot felle reacties uit conservatieve hoek. Tegelijkertijd zat president Donald Trump tijdens een finalepartij in een speciaal afgezonderde en kogelwerende loge, een symbool van een heel ander model van mannelijkheid: onwrikbaar, ontegensprekelijk dominant.
Journalistiek commentaar (o.a. The Boston Globe) ziet in Wembanyama het tegenovergestelde van dat model: een topsporter die emotie niet als zwakte bestempelt maar als deel van leiderschap, iemand die verantwoordelijkheid neemt voor fouten, maatschappelijke keuzes maakt en daarmee een nieuwe invulling van macht en sterrendom in de Amerikaanse sportcultuur uitdraagt.