Welk lot wacht de schrikkelseconde? Wetenschappers stemmen in Parijs over opmerkelijke ingreep in de tijd

In dit artikel:

Wetenschappers beslissen donderdag in Parijs over de toekomst van de schrikkelseconde. Die extra seconde wordt sinds 1972 af en toe toegevoegd om atoomklokken gelijk te laten lopen met de aardrotatie, die door onder meer de aantrekkingskracht van zon en maan langzaam verandert. Sindsdien zijn 27 schrikkelseconden ingevoerd; de laatste kwam op oudejaarsavond 2016.

Door de afhankelijkheid van computers, internet, gps, financiële systemen, telecommunicatie, elektriciteitsnetten en satellieten levert elke aanpassing steeds meer technische problemen op. Bedrijven verwerken de extra seconde bovendien niet allemaal op dezelfde manier. De onzekerheid wordt groter doordat de aarde de voorbije jaren tijdelijk sneller is gaan draaien. Volgens het Internationaal Bureau voor Maten en Gewichten is er daardoor ongeveer 30 procent kans dat voor het eerst een negatieve schrikkelseconde nodig is, waarbij een seconde moet worden afgetrokken. De gevolgen daarvan voor kritieke apparatuur zijn onduidelijk.

Internationale landen spraken in 2022 al af om uiterlijk in 2035 met schrikkelseconden te stoppen. Op de conferentie in Parijs ligt nu het voorstel om dat al vanaf 20 mei 2027 te doen. Omdat er geen nieuwe schrikkelseconde gepland staat, zou de maatregel in de praktijk meteen een einde maken aan het systeem.

Het verschil tussen atoomtijd en aardtijd zal daarmee niet verdwijnen, maar geleidelijk oplopen. In plaats van om de paar jaar een seconde toe te voegen, zouden wetenschappers later bijvoorbeeld eens per 50 tot 100 jaar een schrikkelminuut kunnen invoeren, of nog veel minder vaak een schrikkeluur. Volgens metrologiedirecteur Georgette Macdonald hoeft dat op lange termijn geen groter probleem te zijn, omdat tijdtechnologie en kritieke infrastructuur tegen die tijd waarschijnlijk sterk veranderd zijn.