Wel of niet varen na wapenstilstand? Zo'n 100 Nederlandse schepen nog vast
In dit artikel:
Iran wil de scheepvaart door de Straat van Hormuz centraal regelen en eist naar verluidt tot 2 miljoen dollar per schip, melden bronnen. Afgelopen nacht verklaarde de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken op X dat veilige doorvaart mogelijk is, mits die plaatsvindt "in overleg met de Iraanse strijdkrachten" en rekening houdend met technische beperkingen. Deze voorwaarden maken deel uit van een tienpuntenplan waarover de VS en Iran de komende dagen gaan overleggen met het oog op een eindakkoord.
Voor rederijen blijft veel onduidelijk. De Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR) spreekt van opluchting, maar waarschuwt dat het akkoord niet automatisch betekent dat schepen meteen kunnen vertrekken. Ongeveer honderd Nederlandse vaartuigen zitten vast in het gebied (de helft onder Nederlandse vlag, de rest met Nederlandse eigenaren), blijkt uit KVNR-cijfers; ook baggerschepen van bedrijven als Van Oord en Boskalis liggen daar volgens berichtgeving.
Wereldwijd liggen honderden schepen stil: scheepvaartdatabanken spreken van meer dan 800 vastliggende schepen in en rond de Straat en de Perzische Golf, waaronder tientallen olietankers en LNG-schepen. MarineTraffic meldt de eerste voorzichtige bewegingen — een Grieks schip passeerde vanochtend — maar veel werven en bedrijven, zoals de Noorse redersvereniging en Maersk, vinden de situatie nog te onzeker om de vaart te hervatten.
De impact op de energiemarkt blijft groot. Normaal gaat ruim een vijfde van de wereldwijde ruwe olie en aardgas via deze route; door de blokkades stegen de energieprijzen naar recordniveaus. Energie-expert Lucia van Geuns wijst erop dat praktische vragen onbeantwoord zijn: wat betekent gecontroleerde doorvaart precies (mijnen ruimen of omzeilen?), en wordt er echt geld gevraagd? Bovendien zijn sommige raffinaderijen beschadigd; zelfs als schepen weer kunnen varen, kan het weken tot maanden duren voordat de leveringen en daarmee de prijzen zich herstellen.