Weerman Marco: 'Nachtvorst in Drenthe, nog wel tijdens hittegolf.' Klopt dat?

In dit artikel:

In Drenthe werd in de nacht van woensdag op donderdag lokaal vorst gemeten, vlak na een korte warme periode en na IJsheiligen (11–14 mei). Het KNMI‑meetstation bij Eelde registreerde een minimum net onder nul (circa −0,5 °C op grashoogte), terwijl andere plekken in de regio minder koud waren; Weerplaza meldde −0,5 °C in Noord‑Drenthe en Lauwersoog bleef veel milder (ongeveer 10,7 °C).

De meting leidde tot discussie tussen meteorologen. Weerman Roland van der Zwaag betwijfelt de Eeldse waarde en verwijt het KNMI dat het station vorig jaar werd verplaatst naar een locatie die nog steeds beïnvloed wordt door zonnepanelen en de nabijheid van een landingsbaan, waardoor zomers te hoge en winters te lage waarden zouden ontstaan. Het KNMI‑woordvoerder Jet van Paassen houdt vol dat er wel degelijk nachtvorst was: de −0,5 °C werd op grashoogte gemeten, terwijl op neus‑/menshoogte de temperatuur rond 4,2 °C lag. Zij legt de lage waarde uit door vrijwel heldere, windstille omstandigheden rond Eelde die nacht, waardoor stralingsafkoeling plaatsvond.

Meteorologen benadrukken dat nachtvorst in mei niet ongewoon is. Stralingskou kan bij heldere, windstille nachten vooral op zandgronden — zoals in Drenthe — voor sterke afkoeling aan de grond zorgen. Klimaattrends tonen wel dat de laatste nachtvorst van het winterseizoen steeds eerder valt dan vroeger: waar De Bilt tot de jaren tachtig nog ongeveer één keer in twee jaar in mei vroor, gebeurt dat nu veel minder vaak. Historische extremen bestaan echter: op 9 mei 1944 werd in Castricum −5,4 °C gemeten (mei‑record) en Drenthe noteerde op 18 juni 1955 nog −0,8 °C in Witteveen, wat laatitzende vorst illustreert. Hoewel vorst aan de grond in de zomer zeldzaam is, kan het tot ver in het seizoen voorkomen; alleen de periode 20 juli–21 augustus is in Nederland altijd vorstvrij.

Het KNMI verwacht niet dat Eelde de volgende nacht kouder wordt dan zo’n 12 °C.