Weekupdate Oekraïne (15). Rusland gespannen voor Dag van de Overwinning, drone raakt Moskou, 'Poetin doodsbang voor aanslag of coup'

In dit artikel:

Op de Nederlandse Bevrijdingsdag viel Oekraïens geweld scherp op bij de Russen: in de nacht van 4 mei wist een Oekraïense drone de Russische luchtafweer te passeren en zich in een chique woontoren in Moskou (House on Mosfilmovskaya) te boren — op korte afstand van het Kremlin en het ministerie van Defensie. Slachtoffers waren er niet, maar het incident is een groot gezichtsverlies voor Moskou. Tegelijk werden er gerichte aanvallen uitgevoerd op Russische militaire industrie, onder meer op een complex voor elektronische oorlogsvoering in Cheboksary, zo’n 1.200 km van de grens.

Deze acties komen op een gevoelig moment met het oog op de Overwinningsparade op 9 mei. Rusland is verontwaardigd over de aanval op Moskou — de eerste succesvolle drone-aanval op de stad in drie jaar — en Poetin kondigde eenzijdig een staakt-het-vuren aan voor 8 en 9 mei, met de waarschuwing dat hij bij niet-naleving zou reageren met een ‘massieve raketaanval’. Zelensky weigerde daarin mee te spelen en stelde zelf een staakt-het-vuren in dat recent inging.

Een uitgelekt EU-rapport wekt de indruk dat Poetin bang is voor gevaar van buitenaf én van binnenuit: er zouden angstscenario’s bestaan over een aanslag op hem of een coup, waarbij ex-minister van Defensie Sergei Shoigu als mogelijke acteur wordt genoemd. Als gevolg hiervan zijn zijn beveiliging en bewegingsvrijheid sterk aangescherpt; staatsbezoeken en openbare optredens zijn verminderd en hij zou zich veelal schuilhouden in een bunker in de regio Krasnodar. Ook entourageleden worden strenger gecontroleerd en sommige internetstoringen worden deels aan veiligheidsmaatregelen toegeschreven.

Diplomatisch blijft weinig vooruitgang: onderhandelingen liggen stil, Rusland lijkt bereid economie en mensenlevens te offeren voor relatief beperkt grondgebied, en de Verenigde Staten zijn door andere crises, zoals het Midden-Oosten, minder kerngefocust. Zelensky zoekt daarom nauwere banden met Turkije, maar dat kost tijd. Ondertussen meldt het ISW dat er langs de frontlinie geen bevestigde verschuivingen zijn: de oorlog blijft bloedig vastlopen. Vrijheid blijkt, zo benadrukt de berichtgeving, verre van vanzelfsprekend.