'We proberen mensen van het gas af te dwingen': Heinen en Van Veldhoven houden Nederland Europees koploper in gasbelasting

In dit artikel:

Het artikel stelt dat Nederlandse huishoudens door hoge energiebelastingen steeds meer moeite hebben om hun woning te verwarmen. Volgens cijfers van Eurostat bestaat 51,8 procent van de Nederlandse gasrekening uit belastingen en overheidsheffingen. Daarmee zou Nederland koploper zijn in Europa, tegenover een EU-gemiddelde van ongeveer 32 procent. In Duitsland ligt het aandeel volgens dezelfde vergelijking op 31,6 procent, in Frankrijk op 30,5 procent en in België op 16,5 procent.

Aanleiding voor de kritiek is onderzoek van energieleverancier Essent, dat werd besproken in het televisieprogramma WNL Op Zondag. Daaruit zou blijken dat bijna 70 procent van de Nederlanders deze winter minder wil stoken en dat de helft zich zorgen maakt over een koud huis. Een kwart van de huishoudens overweegt volgens het onderzoek de verwarming helemaal uit te laten uit angst voor een hoge energierekening.

Energie-expert Remco de Boer verklaarde in de uitzending dat opeenvolgende kabinetten gas bewust duurder hebben gemaakt om huishoudens van het gas af te krijgen en de energietransitie te versnellen. Hij waarschuwde dat ongeveer 500.000 gezinnen al met energiearmoede te maken hebben en dat nog eens 1,1 miljoen huishoudens het risico lopen daarin terecht te komen. Volgens De Boer biedt overstappen op elektriciteit niet voor iedereen een oplossing, onder meer door problemen op het elektriciteitsnet en de hoge stroomprijzen.

Het artikel verwijt de Nederlandse politiek, onder wie het de VVD en D66 genoemde ministers Eelco Heinen en Stientje van Veldhoven, dat zij de hoge lasten niet verlaagt. De Boer zegt dat Nederland zich in het kader van Europese coronasteun heeft verplicht de energiebelasting verder te verhogen, waardoor een verlaging volgens hem moeilijk zou zijn. Als voorbeelden van ander beleid noemt hij Duitsland, waar accijns zou zijn verlaagd, en het Verenigd Koninkrijk, waar de btw op elektriciteit is geschrapt.

Ook bedrijven zouden door de hoge energieprijzen worden geraakt. Nederland zou voor ondernemingen eveneens een uitzonderlijk groot aandeel niet-terugvorderbare belastingen en heffingen op gas hebben. De Boer waarschuwt daarom voor verdere de-industrialisatie en vertrek van bedrijven. Filosoof Jelle van Baardewijk bekritiseert daarnaast het feit dat over energiebelasting opnieuw 21 procent btw wordt geheven.

Tot slot pleit het artikel voor een forse verlaging van energiebelastingen en btw, minder klimaatuitgaven en een heroverweging van het beleid rond Gronings aardgas. De auteurs stellen dat Nederland door het sluiten van de gaswinning afhankelijker is geworden van duur buitenlands gas. De tekst is sterk opiniërend en presenteert de hoge energieprijzen vooral als het gevolg van bewust Haags en Europees beleid, terwijl zij nauwelijks ruimte laat voor andere factoren, zoals internationale marktprijzen.