We leven in een tijd waarin je 30 miljoen moet betalen als je kritiek hebt op steenkool

In dit artikel:

Vanguard, een van de grootste vermogensbeheerders ter wereld (ongeveer 12 biljoen dollar onder beheer), heeft recent in een zaak van de staat Texas een schikking getroffen van 29,5 miljoen dollar (ongeveer 30 miljoen euro). De rechtszaak, in 2024 aangespannen door de Texaanse procureur-generaal Ken Paxton, beschuldigde Vanguard en twee branchegenoten ervan een anti-steenkool- of „woke” agenda te voeren. Paxton verklaarde daarbij dat hij „iedere poging van investeringsreuzen om een woke agenda door te drukken zal verwoesten.”

Vanguard, bekend om zijn passieve ETF-producten die beleggers blootstelling aan de grootste Amerikaanse bedrijven bieden, houdt zich doorgaans afzijdig bij stembeslissingen en steunt zelden klimaatgerelateerde aandeelhoudersresoluties. Onderzoek van SOMO vorig jaar toonde aan dat Vanguard dergelijke resoluties nooit ondersteunt; ter vergelijking stemt de Nederlandse financiële dienstverlener Achmea volgens hetzelfde onderzoek in circa 96% van de gevallen wél vóór dergelijke voorstellen. Vanguard voert soms zogenaamde engagements met bedrijven, maar vermijdt offensieve stemmingen tegen bedrijfsbesturen en heeft in de schikking geen schuld erkend.

Als onderdeel van de regeling beloofde Vanguard tevens af te zien van het oproepen aan fossiele bedrijven om hun CO₂-uitstoot te verminderen. BlackRock en State Street hebben nog niet toegegeven of vergelijkbare schikkingen getroffen. De zaak illustreert hoe klimaatvoorlichting en beleggerssturing in de VS verstrikt raken in een bredere cultuuroorlog, waarbij juridische middelen worden ingezet om beleggersbeleid te beïnvloeden en mogelijk een dempend effect op duurzaamheidsstewardship veroorzaken.