Waterbassins helpen tegen droogte, maar zijn ook een broeinest voor ziekmakende muggen

In dit artikel:

Een groep virologen, ecologen en waterdeskundigen (het Pandemic & Disaster Preparedness Centre) waarschuwt dat het aanleggen van waterbuffers als klimaatadaptatie onbedoeld tot grote muggenplagen en de introductie of verspreiding van ziekteverwekkers kan leiden. Zeker in lente en zomer kunnen stilstaande overloopgebieden in polders, wadi’s of ondiepe stadsbassins binnen enkele weken miljoenen muggen aantrekken. Door klimaatopwarming kunnen ook exotische soorten die virussen als westnijl- en usutuvirus meedragen, steeds beter in Nederland overleven; vogels kunnen zulke infecties verder verspreiden, en mensen kunnen ziek worden (denk aan malaria, zika, westnijl- of usutukoorts).

Onderzoekers benadrukken dat veel waterschappen en gemeenten nog onvoldoende rekening houden met dit risico bij het ontwerpen van waterbergingsmaatregelen. Viroloog Reina Sikkema zegt dat het bericht nu in ‘vredestijd’ komt: op dit moment zijn er nog weinig schadelijke virussen in Nederland en veel geplande opslagprojecten zitten nog in de beginfase. Muggenexpert Maarten Schrama waarschuwt dat open waterbassins tijdens het voortplantingsseizoen tot escalatie kunnen leiden en dat bestrijding met luchtbespuiting en insecticiden niet de gewenste oplossing is — Duitsland past die methode al toe.

Als preventie pleiten de experts voor ontwerpkeuzes en natuurgerichte oplossingen: bevorder natuurlijke predatoren zoals kikkers en salamanders, zorg voor stroming waar mogelijk en maak stads- en tuinprojecten aantrekkelijk voor vijanden van muggen (minder betegeling, meer beplanting). Projecten met doorstroming, zoals sommige Ruimte voor de Rivier-voorzieningen, vormen volgens hen minder risico. De adviesgroep roept beleidsmakers en waterbeheerders op om mosquito-risico’s expliciet mee te nemen in klimaatadaptatieplannen.