Water, stroom, huizen: drie tekorten met dezelfde oorzaak
In dit artikel:
De Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur waarschuwde deze week dat watertekorten in de toekomst kunnen voorkomen: het klinkt extreem, maar de vraag naar drinkwater is door economische groei, klimaatverandering en bevolkingsgroei sterk toegenomen. Gemiddeld gebruikte een Nederlander in 2021 ongeveer 129 liter per dag; tussen 2000 en 2024 groeide de bevolking met circa 1,8 miljoen mensen (bron: Biocompact/CBS).
Elektriciteitstekorten zijn al realiteit. Burgemeester Sharon Dijksma (Utrecht) meldde dat in delen van provincie Utrecht geen nieuwe stroomaansluitingen meer worden toegekend en dat aanvragen sinds 1 juli op een wachtlijst komen te staan. Onderzoekers en berichten wijzen erop dat dit probleem niet unieke is voor Utrecht maar ook speelt in provincies als Flevoland en Gelderland, waar vooral huishoudelijk verbruik de netten onder druk zet. Utrecht valt extra op omdat de gemeente de grootste woningbouwlocatie van Nederland heeft; Dijksma noemt de woningnood de grootste actuele crisis.
Het woningtekort is fors gegroeid: in 2025 bedraagt het tekort volgens het CBS ongeveer 396.000 woningen (ruwweg 4,8 procent van de voorraad), terwijl er tot 2030 naar schatting 900.000 nieuwe woningen nodig zijn. Consequenties zijn schaarste aan betaalbare woningen en lange wachtlijsten voor sociale huur (vaak vijf tot tien jaar of meer).
De drie tekorten — water, stroom en huizen — hangen samen met de sterke bevolkingsgroei en de hoge bevolkingsdichtheid van Nederland (ongeveer 500 inwoners per km², na Malta één van de hoogste). Volgens CBS-cijfers is sinds 2021 het netto migratiesaldo verantwoordelijk voor een toename van zo’n 669.000 inwoners — vergelijkbaar met de omvang van Rotterdam — terwijl aanvragen voor asiel slechts een deel van dat totaal vormen.
De auteur benadrukt dat zorgen over leefbaarheid en druk op infrastructuur niet automatisch neerkomen op extreemrechtse opvattingen. Een recent opinieonderzoek van Maurice de Hond geeft aan dat een groot deel van de bevolking voor een sterke beperking van asielinstroom is, iets wat politiek en maatschappelijk debat verder zal aanwakkeren.
Kortom: groeiende bevolking en veranderend verbruik zetten water-, energie- en woningvoorzieningen flink onder druk, wat beleidskeuzen en investeringen in capaciteit, netten en ruimtelijke ordening urgent maakt.