Wat zou overwinning van Flávio Bolsonaro in Brazilië betekenen voor het Amazonewoud?

In dit artikel:

De tweede ronde van de Braziliaanse presidentsverkiezingen kan grote gevolgen hebben voor het Amazonewoud. Flávio Bolsonaro, zoon van voormalig president Jair Bolsonaro, neemt het op tegen de zittende president Luiz Inácio Lula da Silva. Bolsonaro won de eerste ronde met 47 procent van de stemmen, maar had geen absolute meerderheid. De campagne draaide vooral om criminaliteit en veiligheid, terwijl het regenwoud nauwelijks aandacht kreeg.

Onder Jair Bolsonaro bereikte de ontbossing in 2021 het hoogste niveau in vijftien jaar. Lula wist die trend om te keren: deze zomer werden de laagste ontbossingscijfers gemeten sinds de start van de metingen in 1988. Waarnemers verwachten dat Flávio Bolsonaro grotendeels het beleid van zijn vader zal voortzetten. Hij wil grondstoffen sneller laten ontginnen en milieuregels moderniseren, zodat landbouwers, veehouders en mijnbouwbedrijven gemakkelijker vergunningen krijgen in het Amazonegebied.

Bolsonaro belooft wel de illegale ontbossing tegen 2029 te beëindigen, onder meer met technologische middelen. Milieuorganisaties vrezen echter dat versoepelde regels toegestane ontbossing sterk zullen doen toenemen. Volgens WWF Brazilië werden tijdens de vorige regering milieu-instellingen en controles verzwakt. Een nieuwe stijging van de ontbossing kan bovendien internationale steun bedreigen, omdat Brazilië dan mogelijk niet langer in aanmerking komt voor betalingen uit het Tropical Forests Forever-fonds.

Deskundigen waarschuwen dat de Amazone door houtkap, bosbranden en klimaatverandering dicht bij een kantelpunt komt. Bij overschrijding daarvan kunnen grote delen van het regenwoud uitdrogen en in savanne veranderen, met zware gevolgen voor het klimaat, de biodiversiteit en de watervoorziening in Zuid-Amerika. Het weerfenomeen El Niño vergroot dit jaar bovendien de droogte en het brandgevaar.

Ook bij een nederlaag van Bolsonaro blijft de bescherming onzeker. Zijn politieke bondgenoten boekten winst bij de parlementsverkiezingen en willen de milieuwetgeving versoepelen. Veel steun komt uit gebieden waar mijnbouw, veeteelt en sojateelt belangrijk zijn. Tegenstanders vrezen dat de natuurlijke rijkdommen van Brazilië worden opgeofferd voor economische groei en mogelijk goedkoper beschikbaar komen voor buitenlandse belangen.

Internationale handelspartners kunnen die ontwikkeling afremmen. De Europese Unie wil met haar ontbossingswet voorkomen dat producten zoals soja, rundvlees, koffie en chocolade afkomstig zijn van recent ontbost land. Die regels zouden eind dit jaar ingaan. WWF roept daarnaast op tot meer transparantie in handelsketens en snelle financiering van het internationale tropischebossenfonds, zodat landen financieel worden beloond voor het beschermen van hun bossen.