Wat zijn de mooiste fotoboeken van 2025?
In dit artikel:
Op de foto- en boekenredactie dit seizoen domineren vier projecten die elk op eigen wijze kijken naar identiteit, herinnering en beeldcultuur.
Exactitudes — het veertig jaar durende project van het Rotterdamse duo Ari Versluis (64) en Ellie Uyttenbroek (60) — verschijnt als ‘final edition’ met 202 series. Het concept is simpel en scherp: in een vast grid tonen ze telkens twaalf mensen in min of meer dezelfde outfit, van Rotterdamse fitboys tot Parijse sapeurs. Het werk legt bloot hoe individuele stijl altijd ingebed is in (sub)culturele kledingscodes. De reeks loopt van een eerste serie gabbers uit 1994 tot een 2025-grid van crossdressers en trans vrouwen. Het boek bevat ook interviews met geportretteerden en een volledige namenlijst. Exactitudes blijft invloedrijk in de modesector: op Paris Photo toonde modeontwerper Duran Lantink (sinds april creatief directeur bij Jean Paul Gaultier) fotocollages gebaseerd op Exactitudes-stroken, en eerder baseerde Demna Gvasalia zijn Vetements-collectie van 2017 op het project.
Daan Paans (40) onderzoekt in Floating Signifiers hoe beelden veranderen door tijd en technologie. Aan de hand van negen casestudies — van oerbeelden zoals neushoorns tot de eik — combineert hij honderden historische afbeeldingen met software die voorspelt hoe die beelden er eeuwen vooruit uitzien. Zijn Oak Tree 2472 is het resultaat van zo’n dataset en oogt tegelijk vertrouwd en kunstmatig. Het boek leest als een archeologische zoektocht met een sciencefictionachtige rand; Paans toont hoe evolutie, industrialisatie en kolonialisme beeldvorming mede sturen.
Rick van der Klooster (30) keert in een zwart-wit fotoboek terug naar de Oostenrijkse bergen van zijn jeugd en verbeeldt rouw en vergankelijkheid. Nadat hij op zijn vijftiende met fotografie begon en zijn moeder op zijn achttiende verloor, maakte hij vanaf 2018 landschaps- en portretfoto’s die intiem, romantisch en soms speels zijn. Vormgever Hans Gremmen doorbrak klassieke natuurfotoboekconventies: felroze pagina’s met negatieven en verstopt proza van de maker geven het boek een persoonlijke, bijna geheime toon.
Ton Groot Haar (68) publiceert De Grote Boom, een project rondom de Boeroes — Nederlandse kolonisten die in 1845 naar Suriname vertrokken. Ter gelegenheid van het 180-jarig bestaan portretteerde hij circa honderd afstammelingen, documenteerde hun akkers en gezinnen en bracht archiefmateriaal samen, waaronder negentiende-eeuwse portretten van Julius Muller. Ontwerper Suze Swarte koos voor een mix van filmische thematiek en archiefachtige indexen; in de stofomslag zijn 84 portretten afgedrukt, en achterin staat een gedetailleerde lijst van migranten en overledenen. Het boek maakt een weinig bekende, complexe geschiedenis helder en tastbaar.
Samen tonen deze publicaties hoe fotografie niet alleen styles of landschappen vastlegt, maar ook collectieve identiteiten, persoonlijke rouw en historische verhalen vormgeeft en doorgeeft.