Wat vinden Nederlanders het waard om de openbare ruimte beweegvriendelijk in te richten?

In dit artikel:

Populytics voerde in opdracht van Kenniscentrum Sport & Bewegen (onder Sportakkoord II) een Discreet Keuze Experiment (DKE) uit om te bepalen hoeveel Nederlanders bereid zijn te betalen voor een beweegvriendelijkere openbare ruimte. 1.401 deelnemers, representatief voor Nederland, kregen scenariokeuzes voorgelegd over ingrepen in een gemiddelde gemeente van 50.000 inwoners, telkens gekoppeld aan een stijging van de gemeentelijke belasting per persoon.

Belangrijkste bevindingen
- Nederlanders tonen voor alle onderzochte effecten een positieve betalingsbereidheid: zij accepteren hogere belastingen voor maatregelen die bewegen stimuleren.
- De waardering wordt gemeten per type effect (bijv. extra beweeguren, aantal personen dat binnen een bepaalde afstand een voorziening bereikt). Omdat de eenheden verschillen, zijn effectvergelijkingen alleen zinvol binnen dezelfde meeteenheid; er is dus geen eenduidige overall rangorde van alle interventies.
- Betalingsbereidheid verschilt per doelgroep en locatie. Daarom is de lokale samenstelling van een wijk (bijv. veel jonge kinderen of juist veel volwassenen) bepalend voor welke maatregel de meeste maatschappelijke waarde oplevert.

Praktische interpretatie en voorbeeld
De studie waarschuwt om niet alleen te sturen op waar de hoogste betalingsbereidheid staat, maar ook op het bereikte effect. Een wijk met weinig kinderen levert bijvoorbeeld weinig meerwaarde op van een nieuw speeltoestel. Een concreet illustratief rekenvoorbeeld uit het rapport: een nieuwe speelplek in een gemeente van 50.000 inwoners kan een toename van 500 beweeguren per jaar voor kinderen opleveren (positieve waarde circa €24.750), terwijl het tegelijk kan leiden tot het verlies van bereikbaarheid van een sportvoorziening voor 1.000 volwassenen (negatieve waarde circa €31.500). Samen kan dat leiden tot een netto negatieve maatschappelijke waarde.

Aanbevelingen voor gemeenten
- Vertaal landelijke inzichten naar de lokale context: bepaal per wijk demografie, bereik en gebruikspotentieel om kosten en baten van ingrepen goed te wegen.
- Gebruik aanvullende instrumenten zoals een Participatieve Waarde Evaluatie om lokale voorkeuren voor concrete maatregelen zichtbaar te maken en burgers te betrekken.
- Monitor en evalueer na uitvoering; maak gebruik van het BVO-model en de themapagina Beweegvriendelijke omgeving voor extra onderbouwing.

Conclusie
Het onderzoek biedt gemeenten en beleidsmakers kwantitatieve input: inwoners vinden een beweegvriendelijke openbare ruimte belangrijk en zijn bereid daarvoor meer te betalen, maar de juiste keuzes hangen sterk af van lokale omstandigheden en het daadwerkelijk geboekte effect.