Wat te doen tegen haat op social media? 'Je gooit mensen in de arena met de honden'

donderdag, 1 oktober 2026 (08:10) - Stimuleringsfonds voor de Journalistiek

In dit artikel:

Schadelijke en haatdragende reacties op sociale media zijn niet langer alleen een probleem van de platforms zelf, merken NU.nl, NOS Stories en het Groningse Sikkom. De comments beïnvloeden ook het journalistieke werk: jonge presentatoren en geïnterviewde bronnen voelen zich aangevallen en twijfelen daardoor vaker over hun medewerking.

NOS Stories liet in de beginjaren veel reacties staan vanuit het idee dat alle meningen ruimte verdienden. Volgens chef Sheily Belhaj bleek echter dat haatreacties vooral nieuwe ellende aantrekken. De redactie modereert daarom actiever. Bij NU.nl worden redacteuren vrijgemaakt om reacties te controleren. Op het eigen platform NUjij helpen een inlogplicht, strenge regels en AI daarbij, maar op sociale media blijft modereren moeilijker.

De gevolgen zijn concreet. Videopresentatoren van NU.nl kregen bij hun start veel harde reacties, die volgens chef Frank Brinkhuis zwaarder wogen dan de positieve. Sommigen hoefden daarna alleen nog reacties bij video’s van anderen te bekijken. In overleg met PersVeilig besloot NU.nl bovendien kwetsende, zogenaamd grappige reacties niet langer intern rond te sturen.

Belhaj vreest vooral dat jongeren niet meer voor NOS Stories willen vertellen wanneer zij na een uitzending met honderden aanvallen worden geconfronteerd. Ook Sikkom-hoofdredacteur ziet een plicht voor media om bronnen te beschermen. Nadat een interview met queer personen over hun veiligheid op Facebook door honderden haatreacties werd overspoeld, haalde de redactie het artikel daar weg. Dat kan volgens hem juist leiden tot minder mensen die herkenbaar aan een verhaal willen meewerken.

Tegelijkertijd blijven reacties waardevol als bron voor nieuwe verhalen en contact met lezers. Sikkom wil daarom binnenkort een eigen reactieplatform lanceren; NOS Stories zoekt manieren om oudere, vaak afwijzende gebruikers beter te begrenzen. NU.nl pleit voor communitymanagers die niet alleen modereren, maar ook met lezers in gesprek gaan. Sikkom spreekt overtreders soms rechtstreeks aan, wat geregeld tot excuses en verwijdering van reacties leidt.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: Xavi niet blij met nieuwe opzet interlandperiode: 'Het is gewoon te veel'