Wat Stadskanaal laat zien over de Nederlandse jeugdzorg | opinie

In dit artikel:

Rogier Meulenaar (Nijmegen) betoogt dat de mishandeling van een zesjarig meisje in Stadskanaal geen geïsoleerd falen is, maar hetzelfde procedurele euvel deelt met twee andere grote jeugdzorgschandalen van de voorbije jaren. In Stadskanaal raakte het meisje in coma nadat twee vrouwen haar mishandelden; ongeveer een jaar eerder had de moeder de vader van seksueel misbruik beschuldigd. Die beschuldiging werd nooit bewezen, maar leidde wel tot uitsluiting van de vader, waarna signalen van school en omgeving niet meer doordrongen in een dossier waar het beeld al vaststond: vader gevaarlijk, moeder beschermend.

Meulenaar ziet diezelfde dynamiek terug in Vlaardingen, waar een pleegkind tussen maart 2022 en mei 2024 werd mishandeld terwijl meldingen van moeder, school en buren niet effectief werden opgevolgd. Op nationaal niveau verwees hij naar de Toeslagenaffaire (2015–2021): duizenden kinderen werden uit huis geplaatst in een context waarin de staat gezinnen financieel heeft geraakt; de commissie-Hamer stelde op 27 maart 2025 dat daarmee kinderrechten zijn geschonden.

De onderliggende fout noemt Meulenaar “narrative capture”: een vroeg vastgestelde aanname die procedurele ruimte voor toetsing sluit, waardoor tegenstrijdige signalen systematisch worden genegeerd. Juridisch impliceert dit handelen zonder de procedurele zorgvuldigheid die het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens eist; het Europees Hof heeft herhaaldelijk gesteld dat staten falen als besluiten niet onafhankelijk en toetsbaar zijn en wanneer autoriteiten bekend risico negeren.

De oplossing is volgens hem niet meer kennis of geld, maar meer institutionele discipline. Drie concrete veranderingen volstaan: bij elke melding systematisch zowel bevestigend als weerleggend bewijs wegen; geen ouder uit het leven van een kind verwijderen zonder onafhankelijke toetsing; en bij elke beslissing expliciet toetsen aan het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind. Deze stappen vereisen geen nieuwe wetten maar toepassing van verdragen die Nederland al heeft geratificeerd. Cruciaal is dat signalen op school- en dossierniveau gewoon binnenkomen en serieus worden onderzocht — daar had het verschil gemaakt.