Wat Pater Daniël Maes in Syrië zag, botst frontaal met het westerse verhaal

In dit artikel:

Pater Daniël Maes, een Belgische norbertijner monnik, woont al ruim vijftien jaar in het Syrische Qara. In een interview met het YouTube-kanaal Compleetdenkers vertelt hij over zijn ervaringen tijdens de Syrische oorlog en uit hij scherpe kritiek op de westerse berichtgeving over het conflict.

Maes zegt dat Syrië vóór 2011 volgens zijn waarneming relatief welvarend, veilig en religieus verdraagzaam was. Hij verwerpt de voorstelling van de oorlog als een spontane volksopstand en ziet die vooral als het resultaat van buitenlandse inmenging. Als mogelijke economische aanleiding noemt hij plannen voor een pijpleiding vanuit Qatar en Saoedi-Arabië via Syrië naar de Middellandse Zee. Volgens Maes werd president Bashar al-Assad een doelwit nadat hij daaraan niet wilde meewerken. Deze lezing wordt door hem en andere geopolitieke analisten aangevoerd, maar behoort tot de omstreden interpretaties van het conflict.

Tijdens de zwaarste gevechten zouden tienduizenden strijders rond Qara hebben gevochten. Het klooster Mar Yakub bleef volgens Maes mede behouden doordat de monniken de klok bleven luiden, wat sommige militanten zou hebben afgeschrikt. De Russische militaire interventie in 2015, uitgevoerd op verzoek van de Syrische regering, betekende volgens hem een keerpunt en redde de gemeenschap. Waar westerse media die interventie als agressie beschreven, ziet Maes haar als noodzakelijke steun aan Damascus.

Ook stelt hij kritische vragen bij de beschuldigingen over chemische aanvallen door het Assad-regime. Hij vraagt waarom een regering haar eigen bevolking zou aanvallen wanneer zij militair aan de winnende hand is, maar levert in het gesprek geen nieuw bewijs voor een alternatieve toedracht. In bredere zin beschuldigt hij westerse landen ervan regeringen eerst te demoniseren en daarna onder het mom van bevrijding strategische belangen en grondstoffen veilig te stellen.

Het gesprek gaat daarnaast over zondebokmechanismen in de samenleving. Maes verwijst naar Aristoteles en vergelijkt de uitsluiting van Syriërs en andersdenkenden met de manier waarop tijdens de coronapandemie niet-gevaccineerden als schuldigen werden aangewezen. Hij bespreekt ook de lijkwade van Turijn als symbool van liefde en lijden.

Ondanks zijn hoge leeftijd blijft Maes actief bij de restauratie van het klooster, humanitaire hulp in Syrië en Libanon en een volkskeuken in Gaza. Zijn verhaal is vooral dat van een ooggetuige die zich verzet tegen de dominante westerse lezing van de Syrische oorlog.