Wat na de forse winst van de extreemrechtse AfD in Saksen-Anhalt? "Een coalitie vormen wordt problematisch" 

In dit artikel:

De extreemrechtse Alternative für Deutschland (AfD) heeft de deelstaatverkiezingen in Saksen-Anhalt overtuigend gewonnen met 43,8 procent van de stemmen. Dat is meer dan een verdubbeling tegenover 2021, toen de partij 20,8 procent behaalde. De CDU van bondskanselier Friedrich Merz werd tweede met 17,2 procent, tegenover 37,1 procent bij de vorige verkiezingen. SPD en Grünen haalden respectievelijk 9,3 en 8,9 procent, terwijl Die Linke 8,6 procent kreeg. De populistische BSW overschreed met 5,3 procent eveneens de kiesdrempel.

In het 83 zetels tellende deelstaatparlement krijgt de AfD 39 zetels, vier te weinig voor een absolute meerderheid. De CDU houdt 15 zetels over; SPD, Grünen en Die Linke krijgen er elk acht en BSW vijf. De opkomst bedroeg 77,8 procent, het hoogste niveau in Saksen-Anhalt sinds de Duitse hereniging in 1990 en fors meer dan de 60,3 procent van 2021.

Volgens waarnemers profiteerde de AfD vooral van brede onvrede over de hoge kosten van levensonderhoud en energie, de economie, sociale zekerheid en migratie. Ook het gevoel dat Oost-Duitsland achtergesteld is gebleven, de vergrijzing en het wegtrekken van inwoners naar het westen spelen mee. AfD-lijsttrekker Ulrich Siegmund koppelde die frustraties aan een nationalistische boodschap en een verlangen naar een vermeend ‘oud’ Duitsland zonder migranten.

De regeringsvorming wordt bijzonder moeilijk. Geen enkele andere partij wil voorlopig met de AfD samenwerken, terwijl de overige partijen samen evenmin een meerderheid hebben. Een minderheidsregering van CDU, SPD en Grünen zou mogelijk alleen met steun van Die Linke kunnen functioneren, maar de CDU sluit samenwerking met die partij uit. BSW, dat zowel linkse als rechtse standpunten combineert, kan de doorslag geven maar zegt niemand te willen steunen. Het nieuwe parlement moet binnen dertig dagen bijeenkomen; nieuwe verkiezingen zijn niet uitgesloten als er geen minister-president kan worden gekozen.