Wat minister Hermans nu doet, is in lijn met de VVD-logica over roken

In dit artikel:

Minister Sophie Hermans (VVD) heeft in een brief aan de Tweede Kamer recent helder gemaakt dat zij geen extra stappen wil zetten om roken en vapen onder jongeren te ontmoedigen. Marcel Levi reageert fel in zijn column: hij noemt haar argumentatie, dat bestrijding van veelvoorkomende overtredingen soms “niet doelmatig en proportioneel” is om te vervolgen, ontoereikend en tegenstrijdig met volksgezondheidsbelangen.

Levi wijst op het omvangrijke gezondheids- en financiële beslag van roken in Nederland: naar schatting zo’n 700.000 mensen dragen chronische aandoeningen door tabaksgebruik en de maatschappelijke kosten lopen op tot 20–40 miljard euro per jaar. Onder jongeren is het gebruik van e-sigaretten en tabak duidelijk aanwezig: bijna 15 procent gebruikt dagelijks een elektronische sigaret en bijna een kwart van scholieren rookt of vape af en toe.

Hermans verwerpt voorstellen zoals een verbod op roken en vapen voor onder-18-jarigen — een maatregel die onder meer Engeland heeft overwogen — met het argument dat strengere regels geen evenredige maatregel zouden zijn wanneer veel jongeren al roken. Levi noemt dit onlogisch: juist bij hoge prevalentie is extra ontmoediging wenselijk. Ook het verwijt dat grensoverschrijdend gedrag beperkingen zou ondermijnen, weerlegt hij: sinds 2025 zijn wegwerp-vapes in België en Frankrijk verboden en het VK kent vergelijkbare maatregelen; onderzoek daar laat zien dat het stijgingspatroon bij e-sigaretten afvlakt. Bovendien is grootschalige import door jongeren beperkt en werkt accijnsverhoging juist als drempel.

De enige concrete maatregel die Hermans nu noemt is het beperken van verkoop van tabaksproducten tot speciaalzaken — maar die maatregel treedt pas in 2032 in werking, wat Levi typeert als uitstel en gebrek aan daadkracht. Hij hekelt ook een eerdere uitspraak van VVD-leider Dilan Yesilgöz dat roken en vapen de “eigen verantwoordelijkheid” van minderjarigen zouden zijn, en ziet Hermans’ houding als voortzetting van een VVD-lijn waarin de tabaksindustrie weinig tegenwind krijgt.

Levi sluit af met de verwachting dat een minister van Volksgezondheid substantieel meer ambitie en effectieve beleidskeuzes zou moeten tonen om gezondheidsrisico’s voor jongeren terug te dringen.