Wat gebeurt er in je lichaam bij bewegen?

In dit artikel:

Beweging ontstaat doordat spieren samentrekken; zelfs in rust werken spieren voortdurend (bijvoorbeeld het hart). Voor die samentrekkingen hebben spiercellen energie nodig, die ze zelf produceren in kleine “fabriekjes” genaamd mitochondriën. Die energieproductie vereist zowel brandstof uit voedsel als voldoende zuurstof uit de lucht.

Zuurstof haalt het lichaam via de longen, die het afstaan aan het bloed. Het hart pompt dat zuurstofrijke bloed via aderen naar de spieren. Brandstof wordt door de darmen uit voeding gehaald en ook via het bloed naar de spieren vervoerd. Zodra je actief wordt, stijgt de behoefte aan energie: hart en longen moeten harder werken om meer bloed, zuurstof en brandstof naar de spieren te brengen. Het hart verhoogt de hartslag en de bloedverdeling verandert: tijdens inspanning gaat ongeveer 80% van het bloed naar de spieren (tegen 20% in rust). De ademhaling versnelt; de eerste minuten kunnen zwaar aanvoelen omdat het even duurt voordat de juiste ademhalingsfrequentie is bereikt, waarna je vaak in een soepelere ‘flow’ komt.

Op de lange termijn past het lichaam zich aan regelmatige beweging aan: conditie en kracht verbeteren en bewegen wordt makkelijker, met bredere gezondheidsvoordelen. Deze aanpassingen vereisen steeds nieuwe prikkels—om sterker of fitter te worden moet je trainingsbelasting, duur of soort activiteit geleidelijk opvoeren. Omgekeerd geldt ook het verlies van fitheid bij afname van activiteit.

Voor wie wil weten of zijn beweeggedrag voldoet aan de richtlijnen biedt Kenniscentrum Sport & Bewegen praktische hulpmiddelen: een beweegrichtlijnentest, een oefengids voor spier- en botversterkende activiteiten en het interactieve Human Capital Model met ruim 80 effecten van sport op lichamelijke, mentale en sociale domeinen.