Wat gebeurt er als je onwel wordt, en wat moet je doen?

In dit artikel:

Cardioloog Robert Tieleman en thermofysioloog Boris Kingma leggen uit dat ‘onwel worden’ een breed begrip is: het gaat meestal om flauwvallen of bijna flauwvallen, maar kan uiteenlopende oorzaken hebben. Kernmechanisme is dat de bloeddruk daalt of het hart niet genoeg bloed naar het hoofd pompt. Dat kan optreden door sterke emoties, lang staan, warmte of zware inspanning, waardoor bloed naar de onderkant van het lichaam zakt of vaatverwijding optreedt.

Bij evenementen zoals drukke concerten (bijvoorbeeld Harry Styles) spelen meerdere factoren samen: harde emoties, dicht op elkaar staande mensen, warmte en langdurig staan vergroten de kans op wegzakken. In veel gevallen helpt het om even te gaan zitten of liggen; het bloed stroomt dan terug naar het hoofd en mensen komen meestal vanzelf bij. Tieleman waarschuwt echter dat ritmestoornissen of een hartstilstand veel ernstiger zijn en niet vanzelf herstellen.

Kingma benadrukt dat hitte tijdens sporten een grote belasting voor het hart vormt. Het hart moet bloed verdelen tussen spieren en huid; lukt dat niet, dan kun je flauwvallen of oververhit raken. Hij noemt duidelijke temperatuurgrenzen: boven ~39°C merk je verminderde scherpte, rond 40°C kunnen mensen verward raken, 41°C is kritisch en bij 42°C treedt de dood op.

Praktisch advies: als iemand onwel wordt tijdens een sportevenement en ademhaling en hartslag zijn normaal, is onmiddellijk koelen de eerste stap — eerst uitzoeken wat er precies aan de hand is kan riskant zijn. Verder is voldoende afkoeling en herstel na langdurige blootstelling aan hitte belangrijk om het hart niet voortdurend te belasten.