'Naast overleden passagier blijven zitten' - protocollen bij sterfgeval in vliegtuig
In dit artikel:
Doodsgevallen tijdens vluchten komen zelden voor, maar KLM zegt dat het jaarlijks ongeveer vijf keer voorkomt. Luchtvaartdeskundige Joris Melkert noemt zo’n gebeurtenis "een traumatische ervaring voor iedereen die erbij betrokken is".
Bij een passagier die onwel wordt en niet meer reageert, treedt bemanning onmiddellijk in actie: er wordt gevraagd of er medische hulp aan boord is en de cabincrew, die jaarlijks in eerste hulp wordt bijgeschoold, gebruikt de aanwezige medische kit met zuurstof, medicijnen en een AED. Bij ernstige gevallen staat direct contact met de KLM-arts op Schiphol open en ofwel een arts aan boord wordt ingeschakeld. De gezagvoerder beslist uiteindelijk of een tussenlanding nodig is, na overleg met de KLM-arts, de cabinecrew en eventuele artsen aan boord; boven uitgestrekte gebieden zoals de Atlantische Oceaan zijn terugkeer- of noodlandingsmogelijkheden beperkt.
Als een passagier overlijdt, ontstaan praktische en emotionele problemen. Vliegtuigen hebben weinig ruimte; vaak wordt gezocht naar een rustige plek om het lichaam neer te leggen en in sommige gevallen blijft de overledene op de stoel zitten tot de landing. Er zijn aan boord voorzieningen zoals speciale lijkzakken, maar het apart en waardig opbergen van een lichaam hangt af van het type toestel en de bezetting. Het lichaam wordt niet in het toilet geplaatst. KLM meldt dat in principe alleen betrokkenen geïnformeerd worden en dat er terughoudendheid is met het communiceren naar de hele cabine, omwille van privacy; er is wel aandacht voor medepassagiers die getuige zijn geweest.
Na aankomst wordt de overledene op Schiphol overgebracht naar het luchthavenmortuarium; op andere luchthavens gelden lokale regels. Reizigers die alleen zijn worden door KLM van familie op de hoogte gesteld. Voor nabestaanden en getuigen biedt Schiphol begeleiding via het Luchthavenpastoraat, met ruimte voor gesprek, rust en praktische hulp.
Of een vlucht wordt afgebroken verschilt per situatie: bij een levensbedreigend noodgeval kan omkeren nog zinvol zijn, maar zodra iemand is overleden levert een noodlanding geen medische meerwaarde op en wordt doorgaans doorgevlogen naar de eindbestemming. Wereldwijd vliegen jaarlijks zo’n 4,5 miljard mensen; overlijden tijdens een vlucht blijft daarmee een zeer zeldzame gebeurtenis. Een vorig voorbeeld illustreert de impact: een Australisch koppel zat tijdens een vlucht van Melbourne naar Doha vier uur naast het lichaam van een overleden vrouw en sprak van een traumatische ervaring en gebrek aan nazorg.