Wat een anti-azc-snelwegblokkade moest worden, bleef beperkt tot de stoep
In dit artikel:
Zaterdagochtend verzamelden zo’n zeven tot dertig (uiteindelijk circa dertig in de anti-azc-groep, tegen ongeveer vijftig tegendemonstranten) personen bij een druk kruispunt vlakbij de A12 in Utrecht. De bijeenkomst van vooral zwartgeklede anti-azc-activisten — deels gelieerd aan de groep Nationale Trots — had aanvankelijk als doel de snelweg te blokkeren om aan te tonen dat zij anders worden behandeld dan Extinction Rebellion (XR), die vorige week de A12 bezette. Een echte bezetting bleef uit: de opkomst was te klein en de politie hield snel een linie, waardoor de actie niet verder kwam dan de stoep.
De sfeer aan de kant van de anti-azc-groep werd gekenmerkt door harde muziek uit een grote speaker (kunstmatig gegenereerde hardcore met anti-azc-teksten) en symboliek zoals een prinsenvlag. De organisatorische sturing leek vaag: sommigen gaven aan een poster op Facebook te hebben gevolgd, en de woordvoerder Vincent, die niet met achternaam naar buiten wil uit angst voor zijn gezin, benadrukte dat hij niet de formele organisator was. Hij motiveerde de locatiekeuze expliciet als reactie op XR en zei te willen laten zien dat rechts en links verschillend behandeld worden. Tegelijk erkende hij dat er een verschil is tussen vreedzame acties en de rellen in Loosdrecht; hij riep op tot een vreedzame demonstratie, met enige ruimte voor vuurwerk maar ook grensoverschrijdend gedrag afkeurende woorden.
Aan de overzijde stonden tegenstanders — felgekleurde kleding, K3-muziek en een spandoek met ‘Welkom in Utrecht’ — die zich voornamelijk manifesteerden om een tegengeluid te laten horen en solidariteit met de buurt en het nabijgelegen azc te tonen. Claire Derckx, spreekpunt van die groep, wees erop dat veiligheidskwesties rond vrouwen complexer zijn dan de anti-azc-retoriek suggereert en verwees naar cijfers die aantonen dat seksueel geweld vaker door een bekende partner wordt gepleegd en dat omwonenden van azc’s zich niet per se onveiliger voelen.
Vanwege veiligheidsoverwegingen hielden openbaar ministerie, politie en gemeente (de driehoek) de twee demonstraties ruim honderd meter uit elkaar, gescheiden door hekken en politielint; alleen de pers kon tussenbeide lopen. Na een uur probeerde een deel van de anti-azc-groep naar het kruispunt te lopen, maar de politie voorkwam verdichting en hield wapengebruik achterwege. Enkele hekken werden verplaatst door demonstranten, maar er volgde geen grootschalig geweld; de bijeenkomst werd uiteindelijk beëindigd en de menigten losten op. De tegendemonstranten waren tijdens de onrust al geruisloos vertrokken; achterbleven stoepkrijtboodschappen met teksten als ‘meer liefde’.
Noot: de redactie corrigeerde later het aantal tegendemonstranten van dertig naar ongeveer vijftig.