Wat de Urker haven ons leert over het crisiskabinet Jetten
In dit artikel:
In Urk — het dorp dat veruit de meeste Nederlandse vis aan land brengt — tekent zich een acute brandstofcrisis af. Manager Albert Hartman van vcu zag vroeg dat de problemen begonnen: vissers kochten geen nieuwe netten maar verfpotten, kotters liggen wekenlang stil en onderhoudsbedrijven draaien overuren. Staatssecretaris Silvio Erkens (VVD) bezocht het vissersdorp op 20 april 2026, begeleid door SGP-Kamerlid André Flach, en kreeg van zeilers en werklieden de ernst van de situatie te horen. Veel Urker vissers zijn woedend over eerdere Europese beslissingen — vooral het verbod op pulsvisserij na Franse druk — omdat die techniek volgens hen brandstof bespaarde (rond 40% volgens een woordvoerder) en nu als gemis wordt gevoeld.
De kern van het politieke dilemma: de Europese Commissie staat landen toe een duurzaamheidspot van 760 miljoen euro in te zetten voor vissers die lijden onder hoge brandstofprijzen. Nederland kan kiezen tussen directe compensatie (zoals brandstofsubsidies of een ‘stilligregeling’ voor gemiste visdagen) of investeringen in verduurzaming en minder brandstofafhankelijkheid. Erkens, die zichzelf eerder profileerde als voorvechter van ‘groene groei’, vreest dat directe steun ten koste gaat van innovatie en de energietransitie — een herhaling van de energiecrisis vier jaar geleden, toen transitiegeld grotendeels opdampte in compensatiemaatregelen.
In ministeriële kringen wordt gezocht naar een middenweg. Financiën-minister Eelco Heinen legde een plan neer waarin onder meer 25 miljoen euro is gereserveerd om de visserij minder afhankelijk van fossiele brandstoffen te maken. Erkens’ ambtenaren hopen op enige, kleine compensatie, maar het kabinet lijkt te kiezen voor beperkt bijsturen plus gerichte investeringen in verduurzaming. Dit past in het net uitgeroepen Landelijk Crisisplan Olie, dat zich voorlopig in fase 1 bevindt: waarschuwen en voorbereiden, zonder grootschalige noodmaatregelen.
Kortom: Urk ervaart directe economische pijn door hoge brandstofkosten en stilliggende schepen; de regering balanceert tussen acute steun en het beschermen van budgetten voor langetermijntransitie. De uitkomst belooft slechts beperkte compensatie en prioriteit voor investeringen in vergroening, terwijl vissers aandringen op snellere, directe hulp.