Wat dacht iemand die opschreef 'Vrouwen regeren de schaakwereld?' Vast niet dat vrouwen de schaakwereld regeerden

In dit artikel:

Hans Ree stuit op een vergeten nummer van het weekblad **WIJ** uit **22 oktober 1937**, midden in de WK-match **Euwe-Aljechin**. Op de cover staat provocerend: **‘Vrouwen regeren de schaakwereld’**. In het blad beschrijft schaker en auteur **Salo Landau**, destijds Nederlands kampioen en een van de sterkste spelers van het land, de echtgenotes en relaties van topgrootmeesters rond de match in een luchtige, bijna roddelende stijl. Hij portretteert onder meer **mevrouw Aljechin, mevrouw Euwe, mevrouw Flohr, mevrouw Kmoch, mevrouw Lasker** en **mevrouw Fine**, met veel aandacht voor hun karakter en de sociale wereld rond het internationale schaken.

Het stuk krijgt echter een wrange lading door de latere geschiedenis. Ree herinnert eraan dat de optimistische schaakwereld van toen door de oorlog werd verbrijzeld: **Aljechin** koos later de verkeerde kant in de oorlog en schreef antisemitische teksten, terwijl **Landau**, die joods was, in **1942** probeerde te vluchten maar werd verraden en samen met zijn gezin in kampen omkwam. Ook **Stefan Zweig**, van wie in hetzelfde nummer een reisverhaal over Brazilië stond, pleegde later in ballingschap zelfmoord. Daardoor leest het ogenschijnlijk onschuldige tijdschrift nu als een stilstaand beeld van een wereld die kort daarna volledig zou verdwijnen.