Wat als jij minister van Begroting was? Meeste Vlamingen zouden besparen op werkloosheid, maar pensioenen liggen gevoeliger
In dit artikel:
Meer dan de helft van de Belgen wil dat er flink wordt bespaard op het overheidsapparaat, blijkt uit De Stemming 2026 — een jaarlijkse opiniebevraging in opdracht van VRT NWS, De Standaard en RTBF, uitgevoerd door de Universiteit Antwerpen en afgenomen in maart 2026. Vooral in Vlaanderen is de vraag naar snijden in administratie duidelijk: ongeveer 3 op de 4 Vlamingen steunen dat. In Brussel en Wallonië ligt dat aandeel rond de helft.
Naast administratieve besparingen noemen respondenten ook economisch beleid, werkloosheidsuitkeringen en thema’s als recreatie, cultuur en religie als mogelijke besparingspunten. Regionale verschillen zijn sterk: Vlaamse kiezers staan relatief positief tegenover korting op werkloosheidsuitkeringen of maatregelen tegen sociale uitsluiting, terwijl die opties in Brussel en Wallonië veel minder draagvlak hebben.
Grote uitgavenposten zoals pensioenen (21,3% van de begroting), gezondheidszorg (14,8%) en onderwijs (11,9%) zijn politiek gevoelig. Weinig Belgen willen aan de pensioenen raken; voor zorg en onderwijs groeit de steun voor extra investeringen juist. Meer dan de helft van de respondenten wil meer middelen naar gezondheidszorg en onderwijs. Bij pensioenen is de bevolking verdeeld: ongeveer de helft wil ze onaangeroerd laten, zo’n derde wil meer middelen en een kleine minderheid pleit voor bezuinigingen. In het algemeen tonen Walen iets meer neiging naar hogere uitgaven.
Veiligheid scoort ook hoog: over alle regio’s heen zegt een meerderheid dat daar extra in geïnvesteerd moet worden. Voor defensie is er geen meerderheid voor extra middelen: in Vlaanderen is 46% vóór meer uitgaven en 18% tegen, maar in Wallonië en Brussel is het verzet sterker. De onderzoekers wijzen erop dat antwoorden rond defensie lastig te interpreteren zijn omdat België recent al een belangrijke verhoging van de defensie-uitgaven richting 5% van het bbp heeft vastgelegd; sommige respondenten interpreteren de vraag mogelijk als “nog eens extra bovenop die stijging”.
Voor de begrotingsprioriteiten verdeelden de onderzoekers uitgaven in vier categorieën: staatschuld verlagen (budgettaire hygiëne), belastingen verlagen, publieke diensten verbeteren en investeren in toekomstige uitdagingen. Politieke voorkeuren drukken zich daar duidelijk in uit: centrum-rechtse kiezers (bijv. N-VA) zetten het terugdringen van de staatsschuld bovenaan — 53% van de N-VA-kiezers kiest daarvoor — terwijl linkse kiezers (PVDA, Groen, Vooruit) vooral kiezen voor meer en betere publieke diensten. Vlaams Belang-aanhangers geven prioriteit aan belastingverlagingen. Opmerkelijk is dat belastingverlagingen bij Franstalige kiezers breder bovenaan staan, terwijl veel Vlaamse kiezers dat thema lager plaatsen; in Wallonië en Brussel komt belastingverlaging ook bij bepaalde partijen (PTB, DéFI) hoog in de rangschikking voor. Geen enkele kiesgroep ziet investeren in nieuwe uitdagingen momenteel als de belangrijkste begrotingsprioriteit.
De resultaten laten een duidelijk regionaal gespleten publiek zien: overeenstemming over besparen op administratie en investeren in zorg/onderwijs enerzijds, maar sterke meningsverschillen over sociale uitkeringen, defensie en fiscale prioriteiten afhankelijk van regio en partijvoorkeur. De volledige methodologische toelichting en gedetailleerde cijfers zijn beschikbaar via de publicatie van De Stemming.