Wanneer verdwijnt 'keizerin' Ursula von der Leyen eindelijk van het politieke toneel?
In dit artikel:
Ursula von der Leyen wordt in dit opiniestuk scherp bekritiseerd vanwege haar manier van besturen als voorzitter van de Europese Commissie. De auteur beschrijft haar als een afgeschermde, zelfbewuste leider die zich op de 13de verdieping van het Berlaymontgebouw in Brussel heeft teruggetrokken — een ruimtelijke en symbolische vesting waar alleen met moeite nog toegang is voor commissarissen en hoge ambtenaren. Die isolatie zou gepaard gaan met een sterk gecentraliseerde besluitvorming en selectieve informatievoorziening, een patroon dat volgens de schrijver aan autocratische trekken doet denken.
De kritiek spitst zich op meerdere concrete punten en periodes. Von der Leyen zou zich gedragen als een staatshoofd of regeringsleider, terwijl zij formeel de hoogste ambtenaar van de EU is en nooit rechtstreeks door Europese kiezers voor die functie is gekozen (zowel in 2019 als in 2024 ontbrak zij als lijsttrekker op de stembiljetten). Haar buitenlandse optredens en fotografische aanwezigheid naast regeringsleiders versterken volgens de auteur dat beeld van pseudo‑koninklijke uitstraling — ook al was zij opvallend afwezig bij de vredesbesprekingen in Sharm el‑Sheikh op 13 oktober 2025.
Praktische voorbeelden van vermeend ondoorzichtig en controversieel handelen worden uitvoerig genoemd: jarenlang veelvuldig gebruik van privéjets (bijvoorbeeld 23 privévluchten in 2023, vergeleken met slechts zes voor de andere 27 commissarissen), korte privévluchten tussen nabijgelegen hoofdsteden en het incident in september 2025 toen een vertraagde vlucht naar Plovdiv tijdelijk aan vermeende GPS‑manipulatie door Rusland werd toegeschreven. Verder verwijst het stuk naar een geheime vaccindeal met Pfizer uit 2020/21 ter waarde van 35 miljard euro waarvan zij niet wil dat de overeenkomst openbaar wordt gemaakt, ondanks een verzoek van het Europees Hof van Justitie op 14 mei 2025.
Andere beschuldigingen betreffen financiële bestedingen en belangenverstrengeling: van 2019 tot 2023 zou de Commissie onder haar leiding meer dan 17 miljard euro aan zogenoemde NGO’s hebben uitgekeerd, zonder volledige transparantie over begunstigden; als Duitse minister van Defensie (2013–2019) zou zij meer dan 200 miljoen euro aan adviesopdrachten hebben ‘verkwist’, wat grote winsten voor adviesbureaus als McKinsey en Accenture zou hebben opgeleverd — daarbij wijst de auteur op de vermeende band van haar zoon met McKinsey. Ook worden er voorbeelden genoemd van verdwenen telefoons, automatisch verwijderde berichten en zoekgeraakte sms‑bewijzen (zoals een vermeende sms van Emmanuel Macron), wat de indruk van opzet en geheimhouding versterkt.
Beleidspolitiek komt er ook van langs: Von der Leyen wordt verantwoordelijk gehouden voor ambitieuze dossiers als de Green Deal, de uitfasering van verbrandingsmotoren en promotie van de EU als defensiealliantie — maatregelen die volgens de schrijver in strijd zijn met haar beeld van ‘Europa’ en die bijdragen aan negatieve publieke perceptie. Tegelijk pleit ze hard voor de uitvoering van de Digital Services Act en maatregelen voor chat‑monitoring, ondanks vermeende gebrekkige transparantie.
De auteur concludeert dat dit gedrag schadelijk is voor het aanzien van de EU en dat alleen politieke tegenkracht van binnen de CDU kan leiden tot haar vertrek. Friedrich Merz wordt genoemd als iemand die haar niet tegensprak — zijn lofrede bij de uitreiking van de Karel de Grote‑prijs op 29 mei 2025 wordt aangehaald als voorbeeld van gebrek aan oppositie binnen de partij.
Het stuk is een opiniestuk van Josef Kraus, oorspronkelijk verschenen op 19 oktober in Tichy's Einblick en vertaald door Willy Hemelrijk. De toon is sterk kritisch en stelt dat Von der Leyens combinatie van persoonlijke profilering, beperkte openbaarheid en vermeende belangenverstrengeling de legitimiteit en reputatie van de EU ondermijnt.