Wanneer spooknetten verwijderen - en wanneer niet: nieuwe studie biedt handvatten

In dit artikel:

20 mei 2026 — Nieuw onderzoek van Wageningen University & Research laat zien dat spooknetten in zee niet uniform effecten hebben: sommige blijven dieren vangen en doden, andere evolueren tot waardig leefgebied. Volgens de onderzoekers blijven verloren staandwantnetten (gillnets) vaak actief "spookvissen", terwijl trawlnetten meestal ophouden met vissen en na verloop van tijd habitat kunnen bieden. In sommige gevallen veroorzaken dezelfde netten zowel negatieve als positieve effecten op de lokale biodiversiteit.

Wouter Jan Strietman (WUR) benadrukt dat elk spooknet uniek is en dat het niet altijd ecologisch verantwoord is om ze standaard te verwijderen; soms is het beter een net te laten liggen omdat het bescherming of leefruimte biedt. De studie, uitgevoerd in opdracht van Healthy Seas Foundation, vertaalt die ecologische nuancering naar praktische richtlijnen waarmee duikers in het veld kunnen beoordelen of opruiming wenselijk is. Healthy Seas en het duiknetwerk Ghost Diving werken aan integratie van de aanbevelingen in trainingen, veldprotocollen en stakeholderoverleg.

Spooknetten blijven een belangrijke bron van plasticvervuiling: ze kunnen dieren verstrikken, habitats beschadigen en tientallen jaren blijven liggen. Veronika Mikos (Healthy Seas) stelt dat de nieuwe handvatten helpen opruimacties effectiever en ecologisch verantwoorder te maken. De studie onderstreept de noodzaak van casus‑gewijze, ecologisch geïnformeerde beslissingen bij schoonmaakoperaties op zee.