Wanneer macht kritiek niet meer verdraagt

vrijdag, 2 januari 2026 (08:33) - Indepen

In dit artikel:

Op 18 december 2025 weigerde de Europese Commissie journalisten van het onafhankelijke platform Euractiv verder toegang tot achtergrondbriefings, zo meldt Euractiv zelf. De website — sinds 1999 gespecialiseerd in EU-beleid — werd volgens de Commissie geschorst omdat zij “leugens en verdraaiingen” over de Commissie had blootgelegd; Euractiv en de auteurs van het besproken stuk zien dit als een vorm van censuur door voorzitter Ursula von der Leyen en haar team.

Wat is er gebeurd en wanneer
- Begin 2025 startte Euractiv met een duidelijk kritischer blik op het beleid en de communicatie van Von der Leyen en nieuwe wetgeving zoals de DSA. Naar eigen zeggen leidde dat tot toenemende wrijving met ambtenaren van de Commissie.
- Op 18 december 2025 werd Euractiv de toegang tot besloten achtergrondbriefings ontzegd — sessies waarin adviseurs vertrouwelijke informatie en duiding aan journalisten geven. Volgens Euractiv ging dat samen met verbale beledigingen door medewerkers van de Commissie.

Waarom dit belangrijk is
- Voor journalisten zijn die achtergrondsessies cruciaal om complexe beleidsbeslissingen en de nuance daarvan te begrijpen; uitsluiting beperkt onderzoeks- en controlemogelijkheden.
- Euractiv stelt dat de stap past in een bredere trend: onafhankelijke media in Brussel zouden onder druk staan doordat financiering en invloed vaak via de Commissie, buitenlandse regeringen of lobbygroepen lopen.

Aanleiding en beschuldigingen
- Een directe aanleiding kan volgens de publicatie het ontkrachten zijn van een door de Commissie versprekte bewering over een incident met het vliegtuig van Von der Leyen — het verhaal dat piloten papieren kaarten nodig hadden tijdens een vermeende Russische aanval op navigatiesystemen zou onjuist zijn gebleken.
- Ook wordt genoemd dat Euractiv kritiek publiceerde op Von der Leyens plannen voor een Europese inlichtingendienst en op haar politiek richting Rusland; dit zou bijgedragen hebben aan de harde reactie van de Commissie.
- Het artikel koppelt de uitsluiting aan bredere verwijten over Von der Leyens stijl van besturen: machtsmisbruik, nauwe banden met wapenbelangen en een neiging tot het monddood maken van kritische geluiden. Deze zware bewoordingen zijn vooral de analyse en interpretatie van Euractiv en de auteur van het betoog.

Breder perspectief en voorbeelden
- De tekst signaleert ook persoonlijke ervaringen van beïnvloeding buiten klassieke media: de auteur klaagt dat LinkedIn-posts over de EU de afgelopen maanden sterk in bereik zijn teruggevallen en voert de DSA aan als instrument waarmee onwelgevallige informatie zou worden tegengewerkt.
- Euractiv waarschuwt dat de combinatie van afbrokkelende bedrijfsmodellen voor media en welwillende financiering door invloedrijke actoren onafhankelijke verslaggeving in gevaar brengt.

Context en nuance
- Toegang tot commissiedocumenten en -briefings is regulier niet onvoorwaardelijk; autoriteiten beperken soms toegang om vertrouwelijkheid te bewaren of communicatie te sturen. Tegelijkertijd is vrije persvrijheid en toegang tot informatie centraal voor controle en democratische verantwoording.
- De beschuldigingen aan Von der Leyen en de Commissie zijn ernstig en grotendeels afkomstig van Euractiv en de auteur; zij weerspiegelen zorgen over transparantie, mediamanoeuvres en de rol van Europese instellingen, maar zijn niet door derden in het artikel geverifieerd.

Kort gezegd: Euractiv — een langlopend EU-nieuwsplatform — werd op 18 december 2025 door de Europese Commissie de toegang tot achtergrondbriefings ontzegd na een periode van kritische verslaggeving. Euractiv bestempelt die maatregel als censuur en wijst op een bredere problematiek rond invloed, financiering en toegang tot informatie binnen de Brusselse mediasfeer. De zaak voedt discussie over persvrijheid, transparantie van de EU-instellingen en de grenzen van communicatiecontrole door machthebbers.