Wanda Reisels roman over het morele dilemma van een huisarts is beklemmend

In dit artikel:

Wanda Reisel baseert haar nieuwe roman De krenking duidelijk op de ware casus rond huisarts Nico Tromp: een Noord-Hollandse arts die nationaal in opspraak kwam nadat hij palliatieve sedatie had toegepast en later van moord werd beschuldigd — een zaak die Tromp niet overleefde en die postuum juridisch hersteld werd. In plaats van non-fictie, zoals Joost Zwagerman ooit van plan was, kiest Reisel voor een literaire verwerking die de kernvragen van mededogen, verantwoordelijkheid en publieke veroordeling onderzoekt.

Centraal staat opnieuw Levi Levi, een personage dat Reisel eerder liet optreden, nu als invallende huisarts in het fictieve dorp Dijksem. Hij krijgt te maken met een terminale patiënt aan wie mogelijk een te hoge dosis morfine is gegeven. Een beginnende assistente voelt zich ongerust en meldt het incident; al snel volgt een moordbeschuldiging die het leven van Levi op zijn kop zet. Reisel schildert medische handelingen en de morele motieven erachter indringend, met oog voor kleine maar betekenisvolle details — eerdere onderdosering, haastige beslissingen, en het onvermogen van een jonge generatie om de last van sterven te dragen.

Parallel aan het beroepsdrama lopen Levi’s persoonlijke spanningen: een gekwelde relatie en een verwijderde bijna-volwassen dochter. Hij zoekt tijdelijke rust in een camper aan de kust en ontvlucht het dorp — scènes die zowel beklemming als ademruimte bieden. Een luchtigere verhaallijn rond een excentriek duo dat in kruiden en natuurgeneeswijzen gelooft, brengt humor, maar ontspoort volgens de recensent wanneer die zijlijn uitmondt in een omvangrijk protest van complotgelovigen. Die uitbouw — met nog een verdachte dood — voelt als te veel plotmechaniek en had volgens de kritiek beter ingezet kunnen worden om de vader-dochterrelatie en het psychologische gewicht van Levi’s situatie te verdiepen.

Het hart van de roman ligt in het ethische dilemma: een arts die uit mededogen handelt maar door instanties en publiek anders wordt beoordeeld. Reisel laat zien hoe instituties worden meegesleept door vage sentimenten en hoe dat het vertrouwen in morele oordelen ondermijnt. De roman werkt als een aanklacht tegen bureaucratische en publieke reflexen die persoonlijke, casusgebonden afwegingen verdringen.

De krenking zet de lezer tussen mededogen en rechtsnormen, en beargumenteert dat de echte beschadiging niet alleen bij het individuele oordeel ligt, maar in een samenleving die haar vermogen om individuele morele beslissingen te begrijpen en te respecteren, verliest.