Waarom zijn geruchten over dood van Israëlische premier en nieuwe Iraanse leider zo hardnekkig?
In dit artikel:
Geruchten dat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en de pas aangetreden Iraanse leider Mojtaba Khamenei zouden zijn gedood of zwaargewond geraakt circuleren op sociale media, maar er is geen betrouwbaar bewijs voor beide claims. Op platforms duiken tal van beelden en video’s op die deze beweringen zouden ondersteunen, maar veel daarvan blijken door kunstmatige intelligentie te zijn gefabriceerd of gemanipuleerd.
Voor Netanyahu verschijnen onder meer foto's van een lichaam tussen puin en een video waarin hij zogenaamd zes vingers heeft. Experts wijzen erop dat vervormde vingers en schaduwen signalen zijn van AI-manipulatie, en Reuters verifieerde de locatie en het tijdstip van een door Netanyahu zelf gepubliceerde video waarin hij een koffietentje in Jeruzalem bezoekt. Het Iraanse persagentschap Tasnim heeft de geruchten over Netanyahu mee verspreid, vermoedelijk om verwarring te zaaien en Iran sterker te doen lijken, maar er is vooralsnog geen officiële bevestiging dat Netanyahu gewond of gedood is.
Rond Mojtaba Khamenei bestaat ook veel onzekerheid. Sommige westerse bronnen zeggen dat hij mogelijk gewond raakte door bombardementen; Iraanse kanten ontkennen dat. Zijn openbare afwezigheid sinds zijn aantreden voedt speculatie, en op sociale media circuleren AI-beelden — waaronder een gemanipuleerde foto met een onzichtbaar Google-watermerk dat het kunstmatig karakter bevestigt en video's waarin zijn hoofd op oud beeld van zijn vader is geplakt. Een opvallende virale clip toont een kartonnen versie van Mojtaba tijdens een inauguratie, terwijl in werkelijkheid een foto werd gebruikt bij de ceremonie.
Dit soort “virale dood” claims zijn geen nieuw fenomeen: vergelijkbare beweringen doken eerder op rond leiders als Volodymyr Zelensky of Vladimir Putin. De motieven achter deze verhalen variëren van psychologische oorlogsvoering (verwarring zaaien, vijand demoraliveren) tot het genereren van clicks en inkomsten. De snelle vooruitgang van AI maakt het onderscheid tussen echt en nep steeds lastiger en vergroot het risico dat zowel gemanipuleerde beelden als authentieke opnamen onder verdenking komen te staan.
Kortom: veel gedeelde beelden over de vermeende dood van Netanyahu en Mojtaba Khamenei zijn met AI gemaakt of gemanipuleerd en er is geen sluitend bewijs voor hun overlijden. Zekerheid kan pas komen via betrouwbare publieke optredens of officiële verklaringen van bevoegde instanties.