Waarom verliezen sommige bomen nu al bladeren, alsof het herfst is? En welke soorten kunnen het best tegen de droogte?

In dit artikel:

Aanhoudende droogte en temperaturen boven 30 graden zetten bomen in België zwaar onder druk. Ecoloofysioloog Kathy Steppe van de UGent volgt die stress met sensoren op bomen binnen het netwerk TreeWatch. In een proefbos van 1,1 hectare met beuken en eiken onderzoekt de universiteit hoe bomen op hitte en watertekort reageren.

Vooral naaldbomen zoals sparren en dennen hebben het moeilijk, maar ook loofbomen ondervinden steeds meer schade. Door droogtestress sluiten bomen hun huidmondjes om waterverlies te beperken. Bij ernstig watertekort kan lucht in de vaatbundels terechtkomen, waardoor het watertransport van de wortels naar de bladeren stilvalt. Dit zogenoemde embolisme kan ertoe leiden dat loofbomen al in de zomer hun bladeren verliezen. Dat is een beschermingsmechanisme waarmee ze hun overige structuren proberen te behouden. Regen kan de schade soms gedeeltelijk herstellen, omdat bomen vooral ’s nachts opnieuw water kunnen opnemen, al kunnen ze bij langdurige stress ook afsterven.

Steppe onderzoekt ook welke boomsoorten het best bestand zijn tegen toekomstige droogtes. De berk blijkt het gevoeligst, gevolgd door de beuk, plataan en eik. Toch is het volgens haar geen goede oplossing om alleen de meest droogtebestendige soorten aan te planten. Die bomen leveren buiten hittegolven vaak minder ecosysteemdiensten, zoals verkoeling in steden, omdat ze minder water verdampen. Zuidelijke soorten zouden tijdens natte periodes eveneens minder goed koelen.

Daarom pleit Steppe vooral voor voortdurende monitoring en gericht beheer. Door de stress en het waterverbruik van bomen te meten, kan worden bepaald hoeveel water nodig is om hun gezondheid en koelend vermogen zo lang mogelijk te behouden.