Waarom Turkije nauwelijks reageert op Iraanse aanvallen: "President Erdogan heeft absoluut geen zin in oorlog met Iran"
In dit artikel:
Turkije reageert opvallend beheerst nadat voor de tweede keer een ballistische raket in zijn luchtruim is onderschept. In het centrum van het land is inmiddels een Patriot-luchtafweersysteem geplaatst, maar de regering zoekt nadrukkelijk de-escalatie: president Erdogan heeft Iran gewaarschuwd, maar deed dat in verzoenende bewoordingen en hamert erop dat een oorlog met Iran voor Ankara geen optie is.
Analisten, onder wie UGent-specialist Dries Lesage, leggen uit waarom Turkije terughoudend optreedt. Het land ziet zichzelf als stabiele factor in een ontvlambare regio, heeft sterke handelsverhoudingen met Iran en vreest dat een ineenstorting van Iran een nieuw vluchtelingenprobleem zou opleveren. Turkije herbergt al 3,6 miljoen Syrische vluchtelingen en wil voorkomen dat instabiliteit aan de overzijde van de grens – meer dan 500 km – tot massale nieuwe stromen leidt. Daarom bouwt Turkije een hoge grensmuur en bereidt het zich op meerdere scenario’s voor, maar wil het eerst de ernst van de situatie binnen Iran afwachten: er zijn signalen dat het centrale commando wankelt en dat lokale commandanten zelfstandig handelen, wat Ankara tot relativering brengt.
Ook aan Iraanse kant wordt de situatie niet verder opgeklopt: de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken belde zijn Turkse ambtgenoot, ontkende dat Iran projectielen op Turkije had afgevuurd en waarschuwde voor pogingen van Israël om de relaties te verstoren.
De spanningen in de regio worden complexer door de betrekkingen tussen Turkije en Israël. De afgelopen jaren namen confrontaties in Syrië en retoriek van Israëlische politici over Turkije toe; tegelijk onderhoudt Erdogan goede banden met de VS, en president Trump pleit voor Turkse betrokkenheid bij stabiliseringsoperaties in Gaza — iets waar Israël tegen is.
Tegelijkertijd stuurt Turkije militaire versterking naar Cyprus: gevechtsvliegtuigen en luchtverdediging om de oostelijke Middellandse Zee te beschermen. Dat is deels een reactie op de groeiende samenwerking tussen Griekenland, Grieks-Cyprus en Israël en een signaal dat Ankara bereid is deel te nemen aan de machtsbalans in de regio, terwijl het een verdere escalatie liever vermijdt.