Waarom stormden 60.000 Marokkaanse jongeren Ceuta binnen? 'Ga nog liever de gevangenis in dan terug'

In dit artikel:

Van de naar schatting 60.000 migranten die donderdag en vrijdag vanuit Marokko Ceuta binnenkwamen, zijn er zaterdag nog slechts enkele duizenden in de Spaanse exclave. De meesten zijn vrijwillig of na begeleiding teruggekeerd via de grenspost bij Tarajal. Volgens de berichtgeving gaat het vooral om jonge Marokkaanse mannen, onder wie minderjarigen, maar ook om migranten uit andere Afrikaanse landen.

Een kleine groep probeert nog in Ceuta te blijven en meldt zich dagelijks bij het tijdelijke opvangcentrum Ceti. Onder hen zijn Assane Diagne uit Senegal en Ali Suleiman uit Tsjaad, die niet naar Marokko willen terugkeren. Zij zeggen in hun land geen toekomst, werk of voldoende inkomen te zien. In Ceuta krijgen zij echter nauwelijks toegang tot voedselvoorzieningen: winkels worden bewaakt en vragen om een identiteitsbewijs, terwijl veel horecazaken gesloten zijn. In het centrum worden migranten door militairen en politie geweerd.

De Spaanse autoriteiten hebben de beveiliging sterk opgevoerd. Legervoertuigen, drones, een helikopter en extra agenten zijn zichtbaar in de stad. Daarnaast wordt op zee een drijvende afscheiding aangelegd om nieuwe overtochten te bemoeilijken. Volgens hulpdiensten kwamen tijdens de massale poging minstens 72 mensen om het leven. Teruggestuurde migranten zouden vanuit Fnideq, aan de Marokkaanse kant van de grens, per bus naar Tanger worden gebracht en vandaar verder reizen.

De plotselinge toestroom ontstond tijdens een Marokkaanse nationale feestdag, toen grensbewakers onverwacht afwezig waren. Het is onduidelijk of de actie spontaan was of mogelijk door de Marokkaanse autoriteiten werd gedoogd of georganiseerd. De Spaanse regering wil daar vooralsnog geen beschuldiging over uitspreken. De massale oversteek verraste de Spaanse autoriteiten, die na enkele rustige jaren niet op een dergelijke toestroom waren voorbereid.

Inwoners van Ceuta reageren gespannen. Het stadsfeest werd afgelast en sommige bewoners zeggen zich bedreigd te voelen, terwijl anderen migranten actief wegsturen. De gebeurtenis versterkt de steun voor de rechts-radicale partij Vox en voedt kritiek op premier Pedro Sánchez, die volgens bewoners te weinig bescherming biedt. Tegelijkertijd wijst de Marokkaanse schrijver Tahar Ben Jelloun op de sterke aantrekkingskracht van Spanje, Frankrijk en Italië op Marokkaanse jongeren. Die aantrekkingskracht wordt mede versterkt door succesvolle Marokkaanse voetballers in Europa, maar de recente ontvangst in Ceuta heeft bij veel migranten juist tot teleurstelling geleid.