Waarom nog wetten, als 'illegaal' optioneel is?

vrijdag, 24 april 2026 (08:19) - Indepen

In dit artikel:

Nu de Tweede Kamer recentelijk een andere invulling aan het begrip ‘illegaliteit’ heeft gegeven, ziet de auteur kansen om andere gevallen van zogenaamd ‘illegaal’ gedrag in nieuw perspectief te plaatsen. In Nederland bestaan tal van voorbeelden waarin het wetboek iets verbiedt maar handhaving vrijwel afwezig is: de Opiumwet verbiedt wietteelt en -handel maar die praktijk wordt gedoogd; auteursrechtinbreuk via downloaden wordt zelden vervolgd; kleine hoeveelheden harddrugs leiden meestal niet tot berechting; en vuurwerkafsteking tijdens een verbod wordt veelal niet bestraft. Zodra een groot genoeg deel van de samenleving regels negeert, wordt het verbod feitelijk uitgehold en verliest ‘illegaal’ zijn vaste betekenis.

Dat fenomeen zet belangrijke rechtsinstellingen onder druk: politie, rechters en juristen zouden hier alarm over moeten slaan omdat selective handhaving de rechtsstaat ondermijnt. De schrijver benadrukt dat het legaliseren van de status van uitgeprocedeerde asielzoekers alleen via de formele weg kan: door wetswijziging en schrappen van het strafrechtelijke verbod. Tot die wijziging blijft verblijf zonder vergunning strafbaar. De kernboodschap is dat massale non-compliance niet hetzelfde is als legitimatie; structurele verandering vereist democratische besluitvorming en wetgeving, niet louter gedogen.