Waarom ligt Hongarije net nu dwars voor EU-lening aan Oekraïne?
In dit artikel:
Op de vierde verjaardag van de Russische inval reisde EU‑Commissievoorzitter Ursula von der Leyen naar Kiev, maar kwam zonder het beloofde financiële pakket terug. Een door de EU voorgestelde lening van 90 miljard euro voor Oekraïne — waarvan circa 60 miljard bestemd was voor de verdediging in 2026–2027 — is geblokkeerd door een veto van Hongarije, gesteund door Slovakije. De maatregel had formeel nog een aanpassing van een verordening nodig omdat de steun aan een niet‑EU‑land gaat; dat vergt unanieme goedkeuring van alle 27 lidstaten.
Hongarije houdt de goedkeuring tegen vanwege een conflict over de Druezjba‑olie‑/gaspijpleiding die Russisch gas naar Hongarije en Slowakije levert. De toevoer is sinds eind januari verstoord; Oekraïne wijst naar een Russische aanval als oorzaak, terwijl Boedapest en Bratislava Kiev ervan beschuldigen de pijpleiding bewust te blokkeren. Viktor Orbán gebruikt die kwestie om druk op Oekraïne uit te oefenen en tegelijk binnenlandse voordelen te behalen: op 12 april zijn er parlementsverkiezingen in Hongarije waarbij zijn Fidesz partij onder druk staat. Orbán profileert zichzelf vaak door tegenstanders te scanderen — migratie, LGBTQ, George Soros — maar nu zet hij de oorlog in Oekraïne en anti‑Brusselretoriek centraal in de campagne.
De blokkade van de lening betekent dat Europese leiders niet met de afgesproken financiële zekerheid naar Zelensky konden gaan, iets dat hij expliciet als essentieel voor de veiligheid en veerkracht van Oekraïne noemde. Binnen de EU groeit ergernis over de aanhoudende blokkades van Hongarije; volgens waarnemers moet vooral politieke druk op Orbán worden verhoogd om uitvoering van het eerdere akkoord af te dwingen.
Als alternatief voor de gezamenlijke lening wordt opnieuw het idee van ‘Euroclear’ genoemd: bevroren Russische tegoeden die bij de in Brussel gevestigde instelling Euroclear liggen, inzetten voor Oekraïne. EU‑buitenlandchef Kaja Kallas stelde die mogelijkheid weer open (“We kunnen er altijd naar teruggaan”), hoewel die optie aanvankelijk als plan A was verworpen toen lidstaten — onder meer Nederland — een gezamenlijke lening prefereerden. Critici vinden het voorbarig om Euroclear nu centraal te zetten; eerst zou volgens veel EU‑vertegenwoordigers meer druk op Hongarije moeten worden uitgeoefend.
Kortom: wie (EU‑leiders en Von der Leyen), wat (een geblokkeerde 90 miljard euro lening), wanneer (rond de vierde verjaardag van de invasie en voorafgaand aan de Hongaars verkiezingen op 12 april), waar (Kiev en in EU‑verdere beslissingen) en waarom (Hongarije beroept zich op een pijpleidingdispuut en gebruikt het onderwerp strategisch in binnenlandse politiek) — dat zijn de kernpunten van het vastgelopen steunpakket. De impasse toont zowel de kwetsbaarheid van unanimiteitsregels in de EU als hoe binnenlandse politieke agenda’s invloed hebben op het Europese steunbeleid voor Oekraïne.