Waarom liggen de lonen in sommige sectoren zoveel lager? "Hier is syndicalisering minder sterk aanwezig"

In dit artikel:

Uit het nieuwste Salariskompas van Jobat blijkt dat horeca, media/marketing, toerisme/recreatie, klein- & groothandel en human resources tot de laagst betaalde sectoren in België behoren. De horeca staat onderaan met een gemiddeld brutomaandloon van 3.421 euro; media/marketing komt uit op 3.544 euro, toerisme/sport/recreatie 3.559 euro, klein- & groothandel 3.740 euro en HR 3.771 euro.

Niet alleen de lonen blijven achter: ook het aantal vakantiedagen en het pakket aan extralegale voordelen ligt in veel van deze sectoren onder het nationale gemiddelde. Waar Belgische werknemers gemiddeld 28 vakantiedagen hebben, zitten horeca­medewerkers gemiddeld op 22 dagen; klein- & groothandel en toerisme op 24; media/marketing op 26; HR springt er met 29 dagen iets gunstiger uit. Wat extra’s betreft: de gemiddelde Belg heeft toegang tot 6,5 soorten extralegale voordelen; in de horeca zijn dat er gemiddeld slechts 3,6, terwijl HR-medewerkers gemiddeld 7,4 extra’s krijgen.

HR-expert Jari Kellner noemt meerdere oorzaken voor die krappe verloning: in de horeca drukken lage winstmarges, in toerisme en recreatie seizoensschommelingen en het veelvuldige gebruik van tijdelijke krachten op de lonen. In media en marketing speelt het grote aandeel jonge, onervaren profielen een rol: werkgevers investeren in opleiding en ervaring, wat de startlonen beperkt. Daarnaast is vakbondsvertegenwoordiging in deze sectoren minder sterk dan in bijvoorbeeld de industrie of de overheid, waardoor collectieve loononderhandelingen minder gewicht hebben (al zijn er uitzonderingen bij grote retailers zoals Delhaize en Colruyt).

De lage verloning heeft concrete gevolgen: vacatures blijven vaak onopgevuld, werkdruk stijgt en verloop neemt toe. Tegelijk voeren veel werknemers hun job uit vanuit betrokkenheid en passie, niet enkel voor het salaris.

Kellner geeft ook opties om je netto- of totaalpakket te verbeteren: specialiseren (bijv. sommelier, barista, SEO), bijkomende verantwoordelijkheden opnemen (zaalverantwoordelijke, ploegchef), creatief onderhandelen over extralegale voordelen (maaltijdcheques, verzekeringen, opleidingen, fietsvergoeding/lease) of tijdelijk een flexi-job erbij nemen — met de waarschuwing om burn-out te vermijden. Praktische hulpmiddelen zoals loongidsen en onderhandelingsgidsen kunnen werknemers daarbij ondersteunen.