Waarom komen er zoveel alleenstaande mannelijke asielzoekers, willen de demonstrerende vrouwen van Hellevoetsluis weten
In dit artikel:
Zo’n honderd mensen — grotendeels vrouwen, maar ook enkele mannen in roze hesjes — liepen zaterdagmiddag van het gemeentehuis door Hellevoetsluis om te protesteren tegen de komst van asielzoekerscentra in de gemeente Voorne aan Zee. De mars, aangekondigd als een vrouwenprotest tegen azc’s, toonde banners met nationalistische teksten en Nederlandse vlaggen. Organisator en paardencoach Miranda van Driel sprak bij het gemeentehuis en benadrukte dat de groep niet tegen alle vluchtelingen is, maar zich afvraagt waarom vooral alleenstaande mannen worden opgevangen. In de haven ligt al een schip met ongeveer 150 asielzoekers en er komen in de gemeente nog circa 388 opvangplekken bij; de nieuwe gemeentebestuurders en raad moeten beslissen waar die komen.
De demonstratie had een zichtbare ordedienst van mannen — sommigen met oortjes en beveiligingsachtergrond — die volgens deelnemers waren gevraagd om de vrouwen te beschermen tegen mogelijke ‘groepen van buitenaf’. Leden van die ordedienst zeggen elkaar al jaren te kennen van eerdere protesten tegen coronamaatregelen, waar volgens hen niet serieus naar hun zorgen werd geluisterd en waarin soms rellen voorkwamen. Veel deelnemers zijn lokaal geworteld bewoners die zich zorgen maken over leefbaarheid en de veiligheid van hun kinderen; enkelen wezen ook op verharding in de samenleving en incidenten in winkelcentra.
Tegelijkertijd tonen onderzoek en experts een genuanceerder beeld van verbanden tussen asiel en criminaliteit. Een studie van het WODC laat zien dat asielzoekers minder vaak verdachte zijn van misdrijven dan een vergelijkbare groep Nederlanders; voor zedendelicten ligt het risico ongeveer gelijk. Danique de Jong, initiatiefnemer van de actiegroep ‘Wij eisen de nacht op’, benadrukt dat geweld tegen vrouwen een groot en structureel probleem is en dat de gevoelde angst erkend moet worden. Ze weigert echter de link te leggen tussen vrouwonveiligheid en asielmigratie: volgens haar leiden genderrollen en machtsongelijkheid tot geweld tegen vrouwen, en het koppelen van dat thema aan asielzaken leidt af van die onderliggende oorzaken. Zij waarschuwt dat politieke actoren die asiel koppelen aan vrouwveiligheid vooral hun eigen agenda dienen.
Politicologen waarschuwen eveneens: het mobiliseren van vrouwelijkheid en zorgbeelden door uiterst rechts kan legitimiteit verschaffen aan populistische partijen en het dehumaniseren van migranten normaliseren. De term femonationalisme wordt genoemd voor deze strategie waarbij vrouwenrechten worden aangewend om anti-migratiegevoelens te versterken. Lokale bewoners zoals Ton de Koning geven aan dat mensen uit Rotterdam-Zuid naar Hellevoetsluis trokken voor rust en herkenbaarheid, maar dat zij ook balans zoeken tussen gastvrijheid en leefbaarheid.
Kort samengevat: de vrouwenmars in Hellevoetsluis weerspiegelt reële zorgen over veiligheid en leefbaarheid bij bewoners, maar deskundigen wijzen erop dat het causale verband met asielzoekers zwak is en dat politieke framing risico’s met zich meebrengt voor de manier waarop migranten worden besproken en behandeld.