Waarom het wetenschapssysteem misbruik uitlokt. 'Je moet haast wel valsspelen'

In dit artikel:

Integriteitsonderzoeker Gowri Gopalakrishna waarschuwt dat het recente geval van een Utrechtse wetenschapper die betaald werd door een bedrijf achter een mogelijk katermiddel geen uitzondering is, maar een symptoom van diepere problemen in de academische wereld. Volgens haar laten onderzoeken naar Nederlandse wetenschappers zien dat twijfelachtige praktijken veel breder voorkomen dan vaak wordt aangenomen. Ze verwijst naar een enquête uit 2022 onder ongeveer 40.000 wetenschappers, waarin de helft aangaf zich wel eens schuldig te maken aan discutabele methoden en één op de twaalf toegaf data te hebben verzonnen of gefabriceerd. Gopalakrishna noemt het systeem in de wetenschap “rot” en stelt dat hoge werkdruk, afhankelijkheid van publicaties en machtige hoogleraren onderzoekers kunnen aanzetten tot ongewenst gedrag. Ook ziet zij dat kunstmatige intelligentie fraude eenvoudiger maakt, onder meer doordat teksten en mogelijk zelfs datasets sneller kunnen worden gegenereerd. Volgens haar is een fundamentele herziening nodig, met minder promovendi en strengere eisen voor begeleiding door hoogleraren. Ze wijst er bovendien op dat slechts zeven van de 23 benaderde universiteiten en UMC’s wilden meedoen aan haar onderzoek.