Waarom het vaak lang duurt voor Israël daadwerkelijk een nieuwe premier en regering heeft

In dit artikel:

Israël krijgt waarschijnlijk niet snel een nieuwe regering. De kiezers stemmen op partijen, niet rechtstreeks op een premier. Omdat de Knesset 120 zetels telt en geen enkele partij ooit minstens 61 zetels behaalde, moeten partijen na de verkiezingen een coalitie vormen. Door het versnipperde politieke landschap bestaat zo’n regering vaak uit vier tot acht partijen.

Eerst moeten de officiële uitslagen worden afgewacht, wat ongeveer een week kan duren. Vooral de kleine partijen zijn belangrijk: wie minstens 3,25 procent van de stemmen haalt, krijgt doorgaans vier zetels en kan daardoor grote invloed uitoefenen op de coalitievorming. Naar verwachting halen twaalf partijen de kiesdrempel.

Na de bekendmaking van de uitslag kan president Isaac Herzog de leider van de grootste partij de opdracht geven een regering te vormen. Benjamin Netanyahu geldt als een ervaren coalitiesmid en kan rekenen op steun van uiterst rechtse partijen. Aan de andere kant probeert Gadi Eisenkot, met steun van onder meer Naftali Bennett en Yair Lapid, een blok te vormen dat zonder Netanyahu verder wil.

Als de Joodse partijen samen geen meerderheid halen, kunnen de Arabische partijen doorslaggevend worden. Twee Arabische lijsten zouden samen ongeveer veertien zetels behalen, maar zowel Netanyahu als Eisenkot hebben samenwerking uitgesloten. Gedoogsteun aan een minderheidsregering blijft mogelijk, zeker als tegenstanders van Netanyahu uiteindelijk voor pragmatisme kiezen.

De kandidaat-premier krijgt zes weken om een coalitie te vormen. Lukt dat niet, dan krijgt een andere kandidaat de kans. Als ook die poging mislukt, volgen nieuwe verkiezingen. Dat biedt echter geen garantie op stabiliteit: Israël stemde vóór de verkiezingen van 2022 in drieënhalf jaar tijd al vijf keer, onder meer omdat coalities niet tot stand kwamen of snel uiteenvielen.